Zoran Malinić zvani Zoka je rođen 1961. godine u Sarajevu. Inače je nastanjen je u Beogradu i državljanin je Republike Srbije.
Dana 9. januara 1992. godine proglašena je „Srpska autonomna oblast Birač“, koja je obuhvatala cijelu teritoriju opština Šekovići i Vlasenica, kao i dijelove opština Bratunac, Srebrenica i Zvornik. U otprilike isto vrijeme, u Srebrenicu su stigle srpske paravojne grupe i počele, zajedno sa JNA i SDS-om, dijeliti oružje i vojnu opremu lokalnim Srbima. Oružje je takođe na to područje dopremano iz Srbije čamcima preko Drine ili helikopterima. Potajno se na cijelom području u javnim objektima u srpskim selima provodila paravojna obuka. U poređenju s tim, čini se da se Muslimani nisu adekvatno pripremili za oružani sukob koji je prijetio. U istočnoj Bosni, Muslimani se ili nisu uopšte vojno organizovali ili su to činili samo putem lokalnih dobrovoljačkih grupa. U muslimanskim selima čak nije bilo ni vatrenog oružja, osim nešto pištolja i lovačkih pušaka u ličnom vlasništvu seljana; u policijskoj stanici Srebrenica bilo je nešto lakog naoružanja. Dana 8. aprila 1992., Savjet za narodnu odbranu izdao je naređenje da se formiraju „policijske ratne stanice“ u mjesnim zajednicama te opštine. Istog dana, Naser Orić je postavljen za komandanta jedne takve ratne stanice, policijske ispostave Potočari. Muslimani i Srbi su, i jedni i drugi, počeli formirati seoske straže da zaštite svoju imovinu. Na ulazima u sela postavljene su barikade i kontrolni punktovi. Prekinuta je opskrba vodom i televizijski prijenosi. Ljudi su napuštali svoje domove i odlazili na mjesta na kojima su se osjećali sigurnije. Srebrenica je postala glavni fokus srpske strategije i srpske snage su je postepeno izolovale. Do aprila 1992., JNA je postavila artiljeriju na sve strateške tačke i kote oko Srebrenice, a na području Podrinja raspoređene su mnoge jedinice JNA koje su se povlačile iz susjedne Hrvatske.
Dana 8. aprila 1992., srpske snage su silom preuzele kontrolu nad Zvornikom i tako odsjekle Srebrenicu od Tuzle. Tri dana nakon toga, 11. aprila 1992. godine Srbi su preuzeli kontrolu nad selom Skelani, jugoistočno od Srebrenice, i potom postavili kontrolne punktove na putu za Srebrenicu.
Dana 18. aprila 1992. godine, Srebrenica je nakon granatiranja pala u ruke Srba. Poslije preuzimanja gradom je pronešena srpska zastava. Srpske strane su, zajedno sa paravojnim jedinicama, pljačkale imovinu, oštećivale kuće i ubile mnoge Muslimane koji su ostali.
Međutim, sporadičan otpor Muslimana oko Srebrenice nanosio je gubitke srpskoj strani. Dana 8. maja 1992., iz zasjede je ubijen vođa srebreničkog SDS-a Goran Zekić. Otprilike u to vrijeme, srpske snage su se povukle iz Srebrenice, a muslimanski borci, koji se dejstvovali u okolini, vratili su se u razoreni grad, a za njima i muslimanski civili.
Mada su Muslimani uspjeli ponovno da preuzmu grad Srebrenicu, ostali su u okruženju srpskih snaga i bili su odsječeni od zaleđa gdje se iz džepova pod muslimanskom kontrolom pružao otpor srpskoj vojnoj kampanji. Između aprila 1992. i marta 1993., grad Srebrenica i okolna sela pod muslimanskom kontrolom bili su neprestano meta srpskih vojnih napada artiljerijom, snajperima, a povremeno i bombardovanjem iz zraka. Svi napadi su vršeni po sličnom obrascu. Srpska vojska i paravojne snage okružili bi selo ili zaselak bosanskih Muslimana, pozvali bi stanovništvo da preda oružje, a tada bi započeli sa granatiranjem i pucnjavom ne birajući ciljeve. U tom razdoblju, Srebrenica je svakodnevno bila izložena nasumičnom granatiranju iz svih pravaca. Naročito su Potočari bili svakodnevna meta srpske artiljerije i pješadije jer su bili važna tačka u odbrambenoj liniji oko Srebrenice.
Dok su Srbi bili nadmoćni u vojnom smislu, Muslimani, koji su bili brojniji, vodili su gerilski rat, i u drugoj polovini 1992. i početkom 1993. su imali dosta uspjeha. Između juna 1992. i marta 1993., Muslimani su izvršili pohod na više sela i zaselaka koji su bili nastanjeni Srbima, ili iz kojih su Muslimani prije toga bili protjerani. Do januara 1993., nakon što su osvojili Kravicu i okolinu, Muslimani su uspjeli povećati teritoriju pod svojom kontrolom potiskujući srpske linije i povezujući izolovane dijelove teritorije pod muslimanskom kontrolom, formirajući kompaktnu muslimansku enklavu oko Srebrenice.
Međutim, relativna prednost koju su postigli Muslimani nije dugo trajala. Najkasnije početkom februara 1993., Srbi su započeli veliku operaciju za osvajanje teritorija pod muslimanskom kontrolom. Do marta 1993., srebrenička enklava je smanjena na područje promjera manje od 20 kilometara, koje se protezalo otprilike od Potočara na sjeveru do Zelenog Jadra na jugu. Posmatrači su, opisujući srpsko napredovanje, naveli da je ono odstupalo od klasične vojne ofanzive jer se vršilo stalno i namjerno granatiranje sela na liniji fronta, zbog čega je među stanovništvom zavladala panika te su se dali u bijeg u pravcu Srebrenice. Najprije su napadnuta sela Kamenica i Cerska na sjeveroistoku enklave, koja su pala pod kontrolu Srba u februaru ili martu 1993., a ubrzo nakon toga pala su i sela Voljevica i Sase na sjeveroistoku i Osmače na jugoistoku enklave.
Stanovnici okolnih područja, bosanski Muslimani, slili su se u grad Srebrenicu. Do proljeća 1993. godine populacija grada Srebrenice izuzetno se povećala i dostigla 50.000 do 60.000 stanovnika. U Žepi je takođe prilikom popisa 1993. godine ustanovljeno da je broj stanovnika porastao na oko 10.000, pošto je bila preplavljena bosanskim Muslimanima sa drugih područja. Humanitarna situacija u Srebrenici je bila očajna. U martu i aprilu 1993. godine UNHCR je iz Srebrenice evakuisao izmeñu 8.000 i 9.000 bosanskih Muslimana, uprkos tome što se vlada bosanskih Muslimana u Sarajevu protivila evakuacijama, tvrdeći da one doprinose “etničkom čišćenju”. U martu 1993. godine, general Philippe Morillon, komandant UNPROFOR-a za BiH, obratio se okupljenim uspaničenim građanima Srebrenice i obavijestio ih da je grad pod zaštitom. UN-a. Poslije Morillonove izjave, Savjet bezbjednosti UN-a, reagujući na “ubrzano pogoršanje stanja u Srebrenici i njenoj okolini”, usvojio je 16. aprila 1993. godine Rezoluciju br. 819, kojom je Srebrenica proglašena “zaštićenom zonom” i kojom se pozivaju “paravojne jedinice bosanskih Srba da odmah obustave oružane napade na Srebrenicu i da se odmah povuku iz njene okoline”. Savjet bezbjednosti je takođe pozvao na preduzimanje hitnih koraka kako bi se povećalo prisustvo UNPROFOR-a u Srebrenici i okolini. Na osnovu Rezolucije Savjeta bezbjednosti, UNPROFOR je posredovao oko sklapanja sporazuma o prekidu vatre između ARBiH i VRS-a, koji je potpisan 18. aprila 1993. godine. U njemu se poziva na razoružavanje srebreničke enklave pod nadzorom UNPROFOR-a. Istog dana, u Srebrenicu su stigli prvi pripadnici UNPROFOR-a.
U martu 1995. godine Radovan Karadžić, predsjednik RS, izdao je direktivu VRS, poznatu pod nazivom “Direktiva 7”, u kojoj se konkretno navodi da VRS treba izvršiti potpuno fizičko odvajanje Srebrenice od Žepe, da bi se spriječilo pojedinačno komuniciranje između ovih enklava i svakodnevnim planskim i osmišljenim borbenim aktivnostima stvorili uslovi totalne nesigurnosti, nepodnošljivosti i besperspektivnosti daljnjeg opstanka i života mještana u Srebrenici.
Glavni štab VRS izdao je 31. marta 1995. godine direktivu 7.1, koju je potpisao general Ratko Mladić. Ova direktiva je izdata na osnovu direktive br. 7 i upućivala je Drinski korpus da, između ostalog, provodi aktivna borbena dejstva oko enklava.
Počevši od sredine aprila 1995. godine ARBiH je izvodila noćne napada na srpske vojne položaje i okolna srpska sela.
Snage bosanskih Srba zauzele su 31. maja 1995. godine osmatračko mjesto Echo koje se nalazilo u jugoistočnom dijelu enklave.
Krajem maja 1995. godine komandant Drinskog korpusa, general-major Milenko Živanović naredio je Zvorničkoj, Bratunačkoj i Skelanskoj brigadi da spriječe prodiranje ARBiH na područje Zelenog Jadra, poslije napuštanja punkta u Zelenom Jadru od strane UNPROFOR-a.
Otprilike krajem maja i u junu ARBiH je izvršila nekoliko napada i diverzantskih operacija, a u tom periodu je došlo i do gomilanja srpskih snaga VRS, posebno u južnom dijelu srebreničke enklave.
Potom je komandant Drinskog korpusa general-major Milenko Živanović potpisao 2. jula 1995. godine dvije zapovijedi, u kojima se iznosi plan za napad na enklavu, a raznim jedinicama Drinskog korpusa izdao naređenje da pređu u stanje borbene gotovosti. Operacija je dobila šifrovani naziv “Krivaja 95”. Cilj plana Drinskog korpusa za operaciju “Krivaja 95” je bio da se srebrenička “zaštićena zona” svede na svoje gradsko središte kao korak ka ostvarenju šireg cilja VRS da se muslimansko stanovništvo gurne u humanitarnu krizu i na kraju eliminiše enklava. Napad na Srebrenicu koji su izvršili VRS i MUP RS planiran je i definisan u operaciji “Krivaja 95”.
Ofanziva VRS na Srebrenicu započela je 6. jula 1995. godine. Tog dana otprilike u 3.00 sata ujutro pripadnici VRS započeli su operaciju „Krivaja 95“. Postupajući po naredbi Radovana Karadžića snage bosanskih Srba započinju preuzimati Srebrenicu. Narednih dana da bi savladali otpor pripadnika ARBiH i Holandskog bataljona, snage bosanskih Srba intenziviraju granatiranje. Uporedo sa zauzimanjem sela u srebreničkoj enklavi i jačanjem opsade, bosanski Muslimani nadiru u grad Srebrenicu, tražeći utočište.
Tokom idućih dana pet posmatračkih punktova UNPROFOR-a smještenih u srebreničkoj “zaštićenoj zoni” u južnom dijelu enklave padaju jedan za drugim usljed napredovanja snaga bosanskih Srba. Neki od nizozemskih vojnika povukli su se u enklavu nakon što su njihovi položaji bili napadnuti, dok su se posade drugih posmatračkih punktova predale bosanskim Srbima. Istovremeno su se odbrambene snage ARBiH našle pod teškom vatrom i bile potisnute natrag prema gradu. Početkom jula 1995. godine iz niza izvještaja 28. divizije vidi se kako su snage ARBiH u enklavi hitno tražile deblokadu koridora za humanitarnu pomoć.
Do večeri 9. jula 1995. godine Drinski korpus VRS prodro je četiri kilometra u dubinu enklave, zaustavivši se samo jedan kilometar ispred grada Srebrenice. Kasno 9. jula 1995. godine, ohrabren tim vojnim uspjehom i iznenađujućim izostankom otpora bosanskih Muslimana, kao i nepostojanjem reakcije međunarodne zajednice, Radovan Karadžić je izdao novo naređenje, kojim je Drinskom korpusu VRS dao zeleno svjetlo da zauzme grad Srebrenicu.
Ujutro 10. jula 1995. situacija u samoj Srebrenici je bila napeta. Stanovnici, od kojih su neki bili naoružani, preplavili su ulice grada. Drinski korpus je 10. i 11. jula 1995. godine izvršio granatiranje Srebrenice, koje je bilo sračunato na to da zastraši muslimansko stanovništvo i da ga istjera iz grada Srebrenice, a time i s tog područja.
Pukovnik Karemans, komandant trupa Holandskog bataljona u Srebrenici, slao je hitne zahtjeve kojima je tražio vazdušnu podršku NATO-a za odbranu grada, no nikakva pomoć nije stigla do otprilike 14.30 sati 11. jula 1995. godine, kada je NATO bombardovao tenkove VRS koji su se primicali gradu. Avioni NATO-a pokušali su bombardovati i artiljerijske položaje VRS iznad grada, ali su tu operaciju prekinuli zbog slabe vidljivosti.
Kako se stanje u Srebrenici sve više pogoršavalo na hiljade muslimanskih stanovnika Srebrenice pobjeglo je u Potočare, tražeći zaštitu u bazi Ujedinjenih nacija (UN), pa se do večeri 11. jula 1995. godine tu okupilo oko 20 000 do 25 000 izbjeglica. Njih nekoliko hiljada je ušlo u samu bazu UN-a, dok su se drugi smjestili po obližnjim fabrikama i poljima. Bilo je vrlo malo hrane i vode, a julske vrućine su bile nesnosne.
Pripadnici VRS zauzeli su Srebrenicu 11. jula 1995. godine. Napad na Srebrenicu se nastavio i nakon pada Srebrenice i njime je pogođeno oko 40 000 ljudi koji su u vrijeme napada živjeli u toj enklavi. Ovaj napad je bez sumnje bio usmjeren protiv civilng stanovništva bosanskih Muslimana. Procijenjeni broj pripadnika ARBiH se kretao oko 1000 do 4000 vojnika. Ovaj broj vojnika nije bio toliki da bi uticao na civilni karakter stanovništva, budući da su ogromnu većinu ljudi u samoj enklavi činili civili.
Kasno poslijepodne 11. jula 1995. godine general Ratko Mladić, u pratnji general-majora Milenka Živanovića, komandanta Drinskog korpusa, generala Radislava Krstića, zamjenika komandanta i načelnika štaba Drinskog korpusa i drugih oficira VRS, trijumfalno je prošetao praznim ulicama Srebrenice.
U hotelu “Fontana” u Srebrenici, na sastancima s predstavnicima muslimanskog naroda i predstavnicima UN, održanim 11. i 12. jula 1995. godine general Mladić je pokušao da ishodi predaju snaga ARBiH na području bivše enklave. Na sastanku 12. jula 1995. general Mladić je kazao da će među svim vojno sposobnim muškarcima iz mase u Potočarima biti izvršena provjera da bi se ustanovilo ima li među njima ratnih zločinaca. Planovi da se iz enklave odvezu civili bosanski Muslimani postali su kristalno jasni na drugom sastanku.
U Potočarima se 12. i 13. jula 1995. godine nalazio i niz srpskih snaga koje nisu bile dio Drinskog korpusa. Prisutni su bili oficiri iz Glavnog štaba VRS, koji su bili podređeni direktno generalu Mladiću.
Drinski korpus je odigrao značajnu ulogu u obezbjeđivanju autobusa i drugih vozila korištenih za odvoženje muslimanskih žena, djece i staraca iz baze u Potočarima 12. i 13. jula 1995. godine te u nabavci goriva potrebnog za provođenje tog zadatka. Oficiri komande Drinskog korpusa i jedinice korpusa su 12. i 13. jula 1995. godine bili u Potočarima i nadgledali odvoženje muslimanskih civila s tog područja. Žene, djeca i starci potrpani su 12. i 13. jula 1995. godine u autobuse i pod kontrolom snaga VRS odvezeni su iz Potočara na teritoriju pod kontrolom bosanskih Muslimana u blizini Kladnja. General Krstić se 12. jula 1995. godine rano poslijepodne zadržao jedan ili dva sata u Potočarima, gdje je s ostalim oficirima VRS, uključujući i generala Mladića, nadgledao odvoženje žena, djece i staraca, bosanskih Muslimana iz Potočara. Kada su vojnici UN-a 14. jula 1995. godine obišli Srebrenicu, kazali su da u gradu nisu pronašli niti jednog živog bosanskog Muslimana.
Kada su se žene, djeca i starci počeli ukrcavati u Potočarima u autobuse, vojnici bosanski Srbi sistematski su izdvajali vojno sposobne muškarce koji su se u gužvi pokušali ukrcati u te autobuse. Neki vojnici su udarali i vrijeđali žene, djecu i starce dok su se ukrcavali u autobuse. Svjedoci su izjavljivali da su autobusi bili pretrpani i da je bilo neizdrživo vruće. Kada su autobusi sa ženama, djecom i starcima krenuli na sjever prema teritoriji pod kontrolom bosanskih Muslimana, putem su ih zaustavljali pripadnici VRS i MUP-a i ponovo pretresali tražeći muškarce. Odvoženje muslimanskog civilnog stanovništva iz Potočara dovršeno je uveče 13. jula 1995. godine do 20.00 sati. Napuštanje područja nekadašnje enklave od strane muslimanskih civila iz Srebrenice, koji su autobusima 12. i 13. jula 1995. odvezeni iz Potočara, nije bio rezultat njihovog slobodnog izbora.
Pripadnici VRS i MUP-a su 12. i 13. jula 1995. godine u Potočarima odvajali sve muškarce Muslimane od 16 do otprilike 60 ili 70 godina od njihovih porodica. Muškarci bosanski Muslimani su upućivani u “bijelu kuću” pored štaba UNPROFOR-a. Oni su morali ostaviti pasoše i lične karte ispred “bijele kuće”. Kasnije, nakon što su svi muslimanski civili otišli iz Potočara spaljene su hrpe ličnih stvari, uključujući i lične karte, oduzete muškarcima Muslimanima.
Od poslijepodneva 12. jula 1995. godine pa tokom cijelog 13. jula 1995. godine muškarci koji su bili zatočeni u “bijeloj kući” ukrcavani su u zasebne autobuse, a ne u one u kojima su bile žene, djeca i starci, i iz baze u Potočarima odvođeni na mjesta zatočenja u Bratunac.
Do večeri 11. jula 1995. godine 10 000 do 15 000 izbjeglica bosanskih Muslimana se okupilo blizu sela Jaglići i Šušnjari. Oko 19.00 sati dana 11. jula 1995. godine komanda 28. divizije ARBiH je stigla iz Srebrenice u Šušnjare, nakon čega su ljudi počeli da se okupljaju u Šušnjarima. Istog dana oko 22.00 sata, “komanda divizije”, zajedno s opštinskim vlastima bosanskih Muslimana u Srebrenici, uključujući i Ramiza Bećirovića koji je bio načelnik Štaba 28. divizije ARBiH i zamjenjivao njenog komandanta Nasera Orića, donesena je odluka da se krene u koloni prema području pod kontrolom ARBiH na sjeveru, u Tuzlu. Na čelu kolone su bile jedinice 28. divizije ARBiH. Oko ponoći 11. jula 1995. godine kolona se počela kretati na liniji Konjević-Polje – Bratunac, što je značilo probijanje kroz položaje VRS i prelazak preko područja Bratunac – Konjević Polje – Nova Kasaba.
Dana 12. jula 1995. godine na kolonu je otvorena žestoka vatra. Oružane snage bosanskih Srba, među kojima je bilo mnogo jedinica MUP-a koje su patrolirale putem između Kravice i Konjević-Polja i između Konjević-Polja i Nove Kasabe otvorile su vatru na kolonu uz primjenu artiljerijskog oružja, mitraljeza i ručnih bombi.
Dana 13. jula 1995. pripadnici VRS su dali ultimatum Muslimanima u šumi, koji su se kretali iz pravca Bratunca ka Konjević-Polju da se predaju ili da budu ubijeni, nakon čega se veliki broj Muslimana predao. Na nekim mjestima su postavljene zasjede, a na drugima su bosanski Srbi pozivali ljude iz šume, nagovarajući ih da se predaju. Dva glavna pravca duž kojih su pripadnici VRS 13. jula zarobili velike grupe Muslimana iz kolone ili su im se oni predali, bila su put Bratunac – Konjević Polje i put Nova Kasaba – Konjević Polje.
Autobusi koje je nabavio Drinski korpus korišteni su za prevoz zarobljenih Muslimana na mjesta zatočenja i pogubljenja.
U periodu od 12. do 17. jula 1995. godine pripadnici Drinskog korpusa i njemu potčinjenih brigada pretraživali su područje kako bi zarobili muškarce iz kolone. U periodu od 12. do 18. jula 1995. godine brigade Drinskog korpusa, a posebno Bratunačka i Zvornička brigada bile su angažovane u borbenim dejstvima protiv kolone Muslimana koja se nastojala probiti na teritoriju pod kontrolom bosanskih Muslimana.
Jedinice MUP-a su bile prisutne u Potočarima i takođe razmještene duž ceste Bratunac – Konjević-Polje gdje su 13. jula učestvovale u blokiranju kolone i zarobljavanju velikog broja Muslimana iz nje.
Veliku ulogu u borbenim aktivnostima imao je MUP RS. Civilna policija Republike Srpske bila je dio MUP-a. U julu 1995. godine vršilac dužnosti ministra unutrašnjih poslova bio je Tomislav Kovač. Civilna policija bila je organizovana u dva odjeljenja: redovne policijske snage i specijalna brigada policije. Specijalna brigada policije (SBP) je bila direktno podređena kabinetu ministra. Dok je SBP bila zasebno formirana borbena jedinica, PJP se sastojao od pripadnika redovnog sastava policije, koji su bili organizovani za potrebe izvršenja borbenih zadataka. PJP su bile dio centara javne bezbjednosti (CJB) na regionalnom nivou i popunjavane su policajcima iz lokalnih stanica javne bezbjednosti (SJB). U ratno vrijeme MUP je kontrolisao i SBP i PJP preko Štaba policijskih snaga MUP-a. Štab SBP je bio u Janji. U julu 1995. godine komandant SBP je bio Goran Sarić, a Ljubomir Borovčanin je bio zamjenik komandanta SBP. Na podrinjskom području PJP-e su bile organizovane u CJB koji se nalazio u Zvorniku i na čijem čelu je bio Dragomir Vasić. Zamjenik načelnika CJB u Zvorniku je bio Mendeljev Đurić zvani Mane. SJB podređene CJB Zvornik nalazile su se u Zvorniku, Bratuncu, Skelanima, Milićima, Vlasenici i Šekovićima. CJB Zvornik je imao šest četa PJP.
Brigada Specijalne policije sastojala se otprilike od devet odreda, uključujući i 2. odred iz Šekovića kojim je komandovao Miloš Stupar i Centar za obuku na Jahorini, kojim je komandovao Duško Jević. U Centru za obuku na planini Jahorini nalazili su se policajci-pripravnici, regruti koji su završavali vojni rok u MUP-u i uhvaćeni dezerteri, raspoređeni tamo radi obuke. Na Jahorini su formirane dvije čete kojima su komandovali redovni pripadnici SBP: prvom četom je komandovao Mendeljev Đurić zvani Mane, a drugom četom je komandovao Neđo Ikonić. Njihov neposredni pretpostavljeni je bio Duško Jević. Centri javne bezbjednosti (CJB) su koordinirali aktivnosti lokalnih stanica javne bezbjednosti (SJB), odnosno policijskih stanica na svom području.
U blizini mjesta Tišće na putu prema Kladnju skinuta su iz autobusa, kojima su prevožene žene i djeca iz Potočara, 22 muškarca, bosanska Muslimana i odvedena u školu u mjestu Luke, odakle su odvedeni u mjesto Mršiće gdje je ubijen 21 zatočenik, dok je jedan uspio da pobjegne.
Na jednom mjestu u dolini Cerske, uz neasfaltirani put udaljen oko tri kilometra od Konjević-Polja ubijeno je oko 150 muškaraca, bosanskih Muslimana.
Više od 1000 muškaraca bosanskih Muslimana iz kolone koji su bježali kroz šumu i bili zarobljeni i zatočeni na poljani kod mjesta Sandići, odvedeno je u skladište Zemljoradničke zadruge (ZZ) “Kravica” i tamo pogubljeno.
Oko 1000 zarobljenih muslimanskih civila koji su bili privremeno zatočeni u školi u Orahovcu je pogubljeno na obližnjoj livadi pored željezničke pruge.
Približno 1000 civila koji su bili zatočeni u Petkovcima je strijeljano na brani obližnjeg akumulacionog jezera.
Najmanje 500 zatočenika koji su pretodno bili zatočeni u Osnovnoj školi u Ročeviću strijeljano je na obali rijeke Drine u Kozluku.
Najmanje 1000 zatočenika je iz Osnovne škole u selu Pilica gdje su prethodno bili zatočeni prebačeno na Vojnu ekonomiju Branjevo, gdje su streljani.
U Domu kulture u centru sela Pilica zatvoreno je i pogubljeno najmanje 500 muslimanskih civila.
Pripadnici Vojske Republike Srpske kao i pripadnici MUP-a RS su izvršili genocid u Srebrenici.
Zoran Malinić je bio komandant Bataljona vojne policije 65. zaštitnog motorizovanog puka Glavnog štaba VRS.
Sud Bosne i Hercegovine potvrdio je 16. oktobra 2020. godine optužnicu protiv Zorana Malinića, koja ga u svojstvu komandanta Bataljona vojne policije 65. zaštitnog motorizovanog puka Glavnog štaba Vojske Republike Srpske tereti za pomaganje u genocidu u Srebrenici u julu 1995. godine.
Tačke optužnice
Optužnicom se Zoran Malinić tereti
– da je za vrijeme širokog i sistematičnog napada VRS i policije, na civilno stanovništvo muslimanske nacionalnosti u Zaštićenoj zoni UN-a u Srebrenici, u julu 1995. godine, prilikom kojeg je djelimično istrebljena skupina muslimanskog naroda, pri čemu je cjelokupno muslimansko civilno stanovništvo uklonjeno iz srebreničke enklave, a muškarci i dječaci ubijeni, u svojstvu komandanta Bataljona vojne policije 65. zaštitnog motorizovanog puka Glavnog štaba VRS, svjesno pružio pomoć sudionicima udruženog zločinačkog poduhvata u namjeri počinjenja i izvršenja genocida;
– da je planirao, nadzirao i koordinirao aktivnosti pripadnika vojne policije na području Nove Kasabe i okoline, koji su nakon pada Zaštićene zone Srebrenica vršili zasjede, presretanja, zarobljavanja i ubijanja civila muslimanske nacionalnosti;
– da su pripadnici vojne policije po naredbi i uz odobrenje optuženog ubili grupu od 12 zarobljenih civila, među kojima je bilo žena i ranjenih;
– optužnica se odnosi i na zarobljavanje i zlostavljanje grupe od najmanje 20 zarobljenika u školi u Novoj Kasabi;
– kao i na zarobljavanje više stotina civila koji su držani u nečovječnim uslovima na stadionu u Novoj Kasabi, a koji su predveče istog dana transportovani u pravcu Kravice i Bratunca, tamo držani u objektima za zatočenje te nakon toga streljani i ubijeni na različitim lokacijama gdje su vršene egzekucije žrtava ubijenih u genocidu u Srebrenici.
Optuženi Zoran Malinić se tereti za krivično djelo pomaganja u genocidu iz člana 171. tačka a) i b) u vezi sa članom 180. stav 1. i članom 31. Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine.
Sud BiH je raspisao potjernicu za Zoranom Malinićem.
Pored naredbe za raspisivanje potjernice, Sud je po prijedlogu Tužilaštva BiH, Zoranu Maliniću odredio pritvor, nakon što se u tri navrata tokom 2021. godine nije pojavio na ročištu na kojem je bilo planirano njegovo izjašnjenje o krivici. Pritvor po ovom rješenju može trajati najduže tri godine, računajući od dana lišenja slobode ili do nove odluke Suda.
https://arhiva.sensecentar.org/vijesti.php?aid=15103
SENSE
“VOJNICI” NAORUŽANI NOŽIĆIMA ZA GULJENJE JABUKA
U unakrsnom ispitivanju holandskog pukovnika Vinsentusa Egbersa odbrana Ratka Mladića je nastojala dokazati da su se muškarci koji su nakon pada Srebrenice zatočeni u “bijeloj kući” u Potočarima mogli biti smatrani vojnicima – jer su kod mnogih pronađeni noževi. Radilo se o džepnim noževima, pojasnio je svjedok, kojima se mogu “guliti jabuke”
Holandski pukovnik Vinsentus/Vincentus Egbers je u julu 1995. godine zapovijedao jednim vodom Holandskog bataljona UN u srebreničkoj enklavi. Svjedočeći na suđenju Ratku Mladiću opisao je da su Bratunčani “slavili” kada je kroz grad prošao konvoj autobusa sa ženama i djecom iz Srebrenice. Okupili su se uz cestu i uz galamu i povike gađali autobuse stvarima koje su im se našle pri ruci.
Egbers je u julu 1995. godine imao čin potporučnika. O tome šta je vidio i doživio u Srebrenici u julu 1995. godine dao je iskaze na suđenjima Radislavu Krstiću, “Srebreničkoj sedmorki” i Zdravku Tolimiru. Svjedočio je, između ostalog, da je u jutarnjim satima 12. jula 1995. godine ušao u “bijelu kuću” u Potočarima u koju su odvođeni muškarci odvojeni od žena i djece.
Egbers je danas rekao da je oko 150 muškaraca iz “bijele kuće” 12. jula ukrcano u tri autobusa koji su otišli u pravcu Bratunca. Neposredno prije nego što su autobusi napustili Potočare muškarci su mu prelazeći prstom preko grla s lijeve na desnu stranu signalizirali šta misle da će s njima biti. Svjedok kaže da je u tom času vjerovao da se to ipak neće desiti i da će muškarci biti prebačeni u Kladanj.
Egbers je, istog dana, od Potočara do Kladnja ispratio jedan konvoj autobusa sa ženama i djecom. Prolazeći kroz Novu Kasabu na fudbalskom igralištu je vidio veliku grupu zarobljenih muškaraca koji su klečali sa rukama iza vrata. Na povratku iz Kladnja 13. jula srpske snage su zaustavile svjedoka u Novoj Kasabi, oduzele mu vozilo i opremu i uskratile povratak u Potočare.
Njegov “domaćin” major Zoran Malinić je objasnio da je zadržan “iz bezbjednosnih razloga”. Kada mu se Egbers požalio zbog ponašanja srpskih vojnika Malinić je odgovorio da je za taj rejon odgovoran Ljubiša Beara. Egbers je Beari 14. jula lično uručio spisak pritužbi. Nekoliko sati kasnije Malinić mu je saopštio da se može vratiti u Potočare.
Mladićev branilac Branko Lukić je unakrsnom ispitivanju nastojao da dokaže da je odvajanje muškaraca od žena i djece u Potočarima bilo legalno, pozivajući se na Ženevske konvencije kojima se to u određenim situacijama preporučuje. Sugerisao je da se golim okom nije moglo utvrditi da li su muškarci u Potočarima vojnici ili civili jer su nosili civilnu odjeću i nisu kod sebe imali oružje.
Lukić je pokušao dokazati da su muškarci zatočeni u “bijeloj kući” mogli s pravom biti smatrani vojnicima, pozivajući se na Egbersovu izjavu da je među odbačenim stvarima ispred “bijele kuće” vidio mnogo noževa. Svjedok je, međutim, primijetio da se radilo o džepnim nožićima kojima se mogu “oguliti jabuke”.
Branilac je, također ukazivao, da je Egbers u jednom formularu koji je popunio najvjerovatnije neposredno nakon što je napustio Srebrenicu naveo da su on i drugi Holanđani bili “gosti” Zorana Malinića u Novoj Kasabi. Egbers je potvrdio da je Malinić bio gostoljubiv. Bila je to čudna situacija u kojoj “vas tu drže i ne daju vam da odete, a hoće s vama igrati šah, večerati i razgovarati o situaciji u zemlji”, rekao je svjedok.
U PRAVOSLAVNOJ CRKVI
U Srebrenici održan parastos jedinici vojske RS-a čiji komandanti su optuženi za pomaganje u genocidu
Parastos za 53 poginula borca 65. zaštitnog motorizovanog puka Glavnog štaba vojske Republike Srpske održan je danas u pravoslavnoj crkvi u Srebrenici.
Ceremoniji koja odaje priznanje jedinici čiji komandanti Zoran Malinić i Milomir Savčić su optuženi za pomaganje genocidu u Srebrenici danas su prisustvovali brojni bivši pripadnici, a danas članovi istoimenog udruženja.
Ovim povodom oglasio se predsjednik SDP-a Srebrenica Ahmo Mehmedović koji je kazao da ovo okupljanje predstavlja još jedan neprihvatljiv čin kojim se vrijeđa sjećanje na žrtve genocida u Srebrenici.
“Posebno je uznemirujuće prisustvo pojedinaca povezanih s jedinicom čiji su bivši komandanti optuženi za učešće u genocidu. Podsjećam da su upravo komandanti te jedinice, Milomir Savčić i Zoran Malinić, optuženi za najteže ratne zločine počinjene u julu 1995. godine. Ova okupljanja koja veličaju jedinice povezane s genocidom su neprimjerena i predstavljaju nastavak politike negiranja i revizionizma. Srebrenica mora ostati simbol stradanja i sjećanja na žrtve, a ne mjesto gdje se veličaju oni koji su optuženi za genocid. Pozivamo sve odgovorne da prekinu s praksama koje vrijeđaju dostojanstvo preživjelih i porodica žrtava. Pravda za žrtve mora biti u središtu svakog postupanja, a ne glorifikacija onih koji su učestvovali u etničkom čišćenju i genocidu”, kazao je.
Da li je Milomir Savčić helikopterom Vlade RS-a prebačen u Srbiju?
Komandanta ove jedinice Zorana Malinića je Tužilaštvo Bosne i Hercegovine prije četiri godine optužilo da je planirao, nadzirao i koordinirao aktivnosti pripadnika Vojne policije na području Nove Kasabe i okoline, koji su nakon pada Zaštićene zone Srebrenica vršili zasjede, presretanja, zarobljavanja i ubijanja civila bošnjačke nacionalnosti.
Pripadnici Vojne policije, koja pripada 65. zaštitnom motorizovanom puku Glavnog štaba vojske RS-a, su prema navodima Tužilaštva, a po naredbi i uz Malinićevo odobrenje, ubili grupu od 12 zarobljenih civila, među kojima je bilo žena i ranjenih.
“Optužnica se također odnosi i na zarobljavanje i zlostavljanje najmanje 20 zarobljenika u školi u Novoj Kasabi, kao i zarobljavanje više stotina civila koji su držani u nečovječnim uvjetima na stadionu u Novoj Kasabi, koji su predvečer istog dana, transportirani u pravcu Kravice i Bratunca, držani u objektima za zatočenje, te nakon toga strijeljani i ubijeni na različitim lokacijama gdje su vršene egzekucije žrtava ubijenih u genocidu u Srebrenici”, saopšteno je tada iz Tužilaštva.
U haškim presudama je konstatovano da je veći broj Muslimana iz kolone koja se kretala prema Tuzli nakon što je VRS zauzeo Srebrenicu 11. jula 1995. godine, zarobljen ili se predao 13. jula na putu Bratunac – Konjević-Polje i putu Nova Kasaba – Konjević-Polje, te je dio njih odveden prema igralištu u Novoj Kasabi.
Vojni vještak Richard Butler, u svom nalazu korištenom u skoro svim procesima za Srebrenicu, pred Tribunalom spominje 65. zaštitni puk pri Glavnom štabu VRS-a, čijim je bataljonom vojne policije komandovao major Zoran Malinić, koji je u julu 1995. godine, prema nalazu, bio razmješten u Novoj Kasabi.
“Ova jedinica učestvovala je u okupljanju i zatvaranju muslimanskih zarobljenika u blizini Nove Kasabe”, navodi se u nalazu, kao i da su zarobljeni transportovani nazad u zonu Bratunačke brigade, odakle su prebačeni u zonu Zvorničke brigade.
Neki od bivših pripadnika vojne policije 65. zaštitnog puka su ispričali da je veći broj zarobljenika nakon predaje proveden do igrališta, da su dobili hljeb i da je ranjenicima ukazana pomoć, kao i da su nakon Mladićeve posjete zarobljeni autobusima i kamionima prebačeni u Bratunac i da je u njihovoj pratnji bilo nekoliko vojnih policajaca s oklopnim vozilom.
Malinić je svjedočeći u postupku protiv Zdravka Tolimira kazao da, prema njegovim saznanjima, zlostavljanja zarobljenika u Novoj Kasabi nije bilo, da su morali sjediti na terenu, da su dobili vodu i hljeb, kao i da je čuo da se desilo ubistvo.
“Desilo se na stadionu kada je zarobljenik napao vojnika koji je bio pripadnik bataljona vojne policije. To je jedini put kada je neko izgubio život, ali to nije bilo iz nečijeg kaprica. Radilo se o samoodbrani”, rekao je tada Malinić.
Pripadnici Vojne policije 65. puka su pred Tribunalom potvrdili da je Malinićev nadimak bio Zoka, a Maliniću je tokom svjedočenja predočavan transkript prisluškivanog razgovora – vođenog između Ljubiše Beare, bezbjednjaka Glavnog štaba VRS-a, i osobe označene kao Zoka – u kojem se spominju snage koje prolaze i koje se ubijaju međusobno.
Beara je u Haagu osuđen na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida u Srebrenici, a kasnije je preminuo na izdržavanju kazne.
Osim Malinića, za pomaganje u genocidu je optužen i još jedan komandant 65. zaštitnog puka Glavnog štaba vojske RS Milomir Savčić. Njega optužnica tereti da je komandovao i nadzirao aktivnosti pripadnika 65. zaštitnog puka i bataljona vojne policije koji je bio u njegovom sastavu prilikom zarobljavanja i zatočenja više stotina muškaraca bošnjačke nacionalnosti na više lokacija na području Nove Kasabe, te njihovom nezakonitom zatočenju, zlostavljanju i ubistvima.
Kada je u decembru 2019. godine Tužilaštvo BiH podiglo optužnicu protiv Savčića, u njoj se navodila Malinićeva uloga u događajima iz jula 1995. godine, ali on tada nije optužen sa Savčićem.
U međuvremenu, Savčić je pobjegao iz Bosne i Hercegovine i to u ljeto 2021. godine. Nekoliko sati nakon ročišta za određivanje pritvora on više nije bio dostupan institucijama Bosne i Hercegovine. Od početka se sumnja da je pobjegao u susjednu Srbiju.