Tomislav Kovač zvani Tomo, otac Vaso, rođen je 4. decembra 1959. godine u Sarajevu. Kovač je inače ratni ministar policije Republike Srpske. Danas živi u Republici Srbiji, u Beogradu i vlasnik je uspješnog biznisa. U selu Čurug smještenom u opštini Žabalj, u Vojvodini ima silose i mlin. Kovač je inače godinama držao firmu “Aleksandrija” u Herceg-Novom, u okviru koje je bio i lanac pekara. Tomislav Kovač je čest gost PINK i Happy televizije u Srbiji. Ima dvojno državljanstvo BiH i R Srbije. Nedostupan je organima gonjenja u BiH. Srbija nije preuzela njegovo krivično gonjenje.
Dana 9. januara 1992. godine proglašena je „Srpska autonomna oblast Birač“, koja je obuhvatala cijelu teritoriju opština Šekovići i Vlasenica, kao i dijelove opština Bratunac, Srebrenica i Zvornik. U otprilike isto vrijeme, u Srebrenicu su stigle srpske paravojne grupe i počele, zajedno sa JNA i SDS-om, dijeliti oružje i vojnu opremu lokalnim Srbima. Oružje je takođe na to područje dopremano iz Srbije čamcima preko Drine ili helikopterima. Potajno se na cijelom području u javnim objektima u srpskim selima provodila paravojna obuka. U poređenju s tim, čini se da se Muslimani nisu adekvatno pripremili za oružani sukob koji je prijetio. U istočnoj Bosni, Muslimani se ili nisu uopšte vojno organizovali ili su to činili samo putem lokalnih dobrovoljačkih grupa. U muslimanskim selima čak nije bilo ni vatrenog oružja, osim nešto pištolja i lovačkih pušaka u ličnom vlasništvu seljana; u policijskoj stanici Srebrenica bilo je nešto lakog naoružanja. Dana 8. aprila 1992., Savjet za narodnu odbranu izdao je naređenje da se formiraju „policijske ratne stanice“ u mjesnim zajednicama te opštine. Istog dana, Naser Orić je postavljen za komandanta jedne takve ratne stanice, policijske ispostave Potočari. Muslimani i Srbi su, i jedni i drugi, počeli formirati seoske straže da zaštite svoju imovinu. Na ulazima u sela postavljene su barikade i kontrolni punktovi. Prekinuta je opskrba vodom i televizijski prijenosi. Ljudi su napuštali svoje domove i odlazili na mjesta na kojima su se osjećali sigurnije. Srebrenica je postala glavni fokus srpske strategije i srpske snage su je postepeno izolovale. Do aprila 1992., JNA je postavila artiljeriju na sve strateške tačke i kote oko Srebrenice, a na području Podrinja raspoređene su mnoge jedinice JNA koje su se povlačile iz susjedne Hrvatske.
Dana 8. aprila 1992., srpske snage su silom preuzele kontrolu nad Zvornikom i tako odsjekle Srebrenicu od Tuzle. Tri dana nakon toga, 11. aprila 1992. godine Srbi su preuzeli kontrolu nad selom Skelani, jugoistočno od Srebrenice, i potom postavili kontrolne punktove na putu za Srebrenicu.
Dana 18. aprila 1992. godine, Srebrenica je nakon granatiranja pala u ruke Srba. Poslije preuzimanja gradom je pronešena srpska zastava. Srpske strane su, zajedno sa paravojnim jedinicama, pljačkale imovinu, oštećivale kuće i ubile mnoge Muslimane koji su ostali.
Međutim, sporadičan otpor Muslimana oko Srebrenice nanosio je gubitke srpskoj strani. Dana 8. maja 1992., iz zasjede je ubijen vođa srebreničkog SDS-a Goran Zekić. Otprilike u to vrijeme, srpske snage su se povukle iz Srebrenice, a muslimanski borci, koji se dejstvovali u okolini, vratili su se u razoreni grad, a za njima i muslimanski civili.
Mada su Muslimani uspjeli ponovno da preuzmu grad Srebrenicu, ostali su u okruženju srpskih snaga i bili su odsječeni od zaleđa gdje se iz džepova pod muslimanskom kontrolom pružao otpor srpskoj vojnoj kampanji. Između aprila 1992. i marta 1993., grad Srebrenica i okolna sela pod muslimanskom kontrolom bili su neprestano meta srpskih vojnih napada artiljerijom, snajperima, a povremeno i bombardovanjem iz zraka. Svi napadi su vršeni po sličnom obrascu. Srpska vojska i paravojne snage okružili bi selo ili zaselak bosanskih Muslimana, pozvali bi stanovništvo da preda oružje, a tada bi započeli sa granatiranjem i pucnjavom ne birajući ciljeve. U tom razdoblju, Srebrenica je svakodnevno bila izložena nasumičnom granatiranju iz svih pravaca. Naročito su Potočari bili svakodnevna meta srpske artiljerije i pješadije jer su bili važna tačka u odbrambenoj liniji oko Srebrenice.
Dok su Srbi bili nadmoćni u vojnom smislu, Muslimani, koji su bili brojniji, vodili su gerilski rat, i u drugoj polovini 1992. i početkom 1993. su imali dosta uspjeha. Između juna 1992. i marta 1993., Muslimani su izvršili pohod na više sela i zaselaka koji su bili nastanjeni Srbima, ili iz kojih su Muslimani prije toga bili protjerani. Do januara 1993., nakon što su osvojili Kravicu i okolinu, Muslimani su uspjeli povećati teritoriju pod svojom kontrolom potiskujući srpske linije i povezujući izolovane dijelove teritorije pod muslimanskom kontrolom, formirajući kompaktnu muslimansku enklavu oko Srebrenice.
Međutim, relativna prednost koju su postigli Muslimani nije dugo trajala. Najkasnije početkom februara 1993., Srbi su započeli veliku operaciju za osvajanje teritorija pod muslimanskom kontrolom. Do marta 1993., srebrenička enklava je smanjena na područje promjera manje od 20 kilometara, koje se protezalo otprilike od Potočara na sjeveru do Zelenog Jadra na jugu. Posmatrači su, opisujući srpsko napredovanje, naveli da je ono odstupalo od klasične vojne ofanzive jer se vršilo stalno i namjerno granatiranje sela na liniji fronta, zbog čega je među stanovništvom zavladala panika te su se dali u bijeg u pravcu Srebrenice. Najprije su napadnuta sela Kamenica i Cerska na sjeveroistoku enklave, koja su pala pod kontrolu Srba u februaru ili martu 1993., a ubrzo nakon toga pala su i sela Voljevica i Sase na sjeveroistoku i Osmače na jugoistoku enklave.
Stanovnici okolnih područja, bosanski Muslimani, slili su se u grad Srebrenicu. Do proljeća 1993. godine populacija grada Srebrenice izuzetno se povećala i dostigla 50.000 do 60.000 stanovnika. U Žepi je takođe prilikom popisa 1993. godine ustanovljeno da je broj stanovnika porastao na oko 10.000, pošto je bila preplavljena bosanskim Muslimanima sa drugih područja. Humanitarna situacija u Srebrenici je bila očajna. U martu i aprilu 1993. godine UNHCR je iz Srebrenice evakuisao izmeñu 8.000 i 9.000 bosanskih Muslimana, uprkos tome što se vlada bosanskih Muslimana u Sarajevu protivila evakuacijama, tvrdeći da one doprinose “etničkom čišćenju”. U martu 1993. godine, general Philippe Morillon, komandant UNPROFOR-a za BiH, obratio se okupljenim uspaničenim građanima Srebrenice i obavijestio ih da je grad pod zaštitom. UN-a. Poslije Morillonove izjave, Savjet bezbjednosti UN-a, reagujući na “ubrzano pogoršanje stanja u Srebrenici i njenoj okolini”, usvojio je 16. aprila 1993. godine Rezoluciju br. 819, kojom je Srebrenica proglašena “zaštićenom zonom” i kojom se pozivaju “paravojne jedinice bosanskih Srba da odmah obustave oružane napade na Srebrenicu i da se odmah povuku iz njene okoline”. Savjet bezbjednosti je takođe pozvao na preduzimanje hitnih koraka kako bi se povećalo prisustvo UNPROFOR-a u Srebrenici i okolini. Na osnovu Rezolucije Savjeta bezbjednosti, UNPROFOR je posredovao oko sklapanja sporazuma o prekidu vatre između ARBiH i VRS-a, koji je potpisan 18. aprila 1993. godine. U njemu se poziva na razoružavanje srebreničke enklave pod nadzorom UNPROFOR-a. Istog dana, u Srebrenicu su stigli prvi pripadnici UNPROFOR-a.
U martu 1995. godine Radovan Karadžić, predsjednik RS, izdao je direktivu VRS, poznatu pod nazivom “Direktiva 7”, u kojoj se konkretno navodi da VRS treba izvršiti potpuno fizičko odvajanje Srebrenice od Žepe, da bi se spriječilo pojedinačno komuniciranje između ovih enklava i svakodnevnim planskim i osmišljenim borbenim aktivnostima stvorili uslovi totalne nesigurnosti, nepodnošljivosti i besperspektivnosti daljnjeg opstanka i života mještana u Srebrenici.
Glavni štab VRS izdao je 31. marta 1995. godine direktivu 7.1, koju je potpisao general Ratko Mladić. Ova direktiva je izdata na osnovu direktive br. 7 i upućivala je Drinski korpus da, između ostalog, provodi aktivna borbena dejstva oko enklava.
Počevši od sredine aprila 1995. godine ARBiH je izvodila noćne napada na srpske vojne položaje i okolna srpska sela.
Snage bosanskih Srba zauzele su 31. maja 1995. godine osmatračko mjesto Echo koje se nalazilo u jugoistočnom dijelu enklave.
Krajem maja 1995. godine komandant Drinskog korpusa, general-major Milenko Živanović naredio je Zvorničkoj, Bratunačkoj i Skelanskoj brigadi da spriječe prodiranje ARBiH na područje Zelenog Jadra, poslije napuštanja punkta u Zelenom Jadru od strane UNPROFOR-a.
Otprilike krajem maja i u junu ARBiH je izvršila nekoliko napada i diverzantskih operacija, a u tom periodu je došlo i do gomilanja srpskih snaga VRS, posebno u južnom dijelu srebreničke enklave.
Potom je komandant Drinskog korpusa general-major Milenko Živanović potpisao 2. jula 1995. godine dvije zapovijedi, u kojima se iznosi plan za napad na enklavu, a raznim jedinicama Drinskog korpusa izdao naređenje da pređu u stanje borbene gotovosti. Operacija je dobila šifrovani naziv “Krivaja 95”. Cilj plana Drinskog korpusa za operaciju “Krivaja 95” je bio da se srebrenička “zaštićena zona” svede na svoje gradsko središte kao korak ka ostvarenju šireg cilja VRS da se muslimansko stanovništvo gurne u humanitarnu krizu i na kraju eliminiše enklava. Napad na Srebrenicu koji su izvršili VRS i MUP RS planiran je i definisan u operaciji “Krivaja 95”.
Ofanziva VRS na Srebrenicu započela je 6. jula 1995. godine. Tog dana otprilike u 3.00 sata ujutro pripadnici VRS započeli su operaciju „Krivaja 95“. Postupajući po naredbi Radovana Karadžića snage bosanskih Srba započinju preuzimati Srebrenicu. Narednih dana da bi savladali otpor pripadnika ARBiH i Holandskog bataljona, snage bosanskih Srba intenziviraju granatiranje. Uporedo sa zauzimanjem sela u srebreničkoj enklavi i jačanjem opsade, bosanski Muslimani nadiru u grad Srebrenicu, tražeći utočište.
Tokom idućih dana pet posmatračkih punktova UNPROFOR-a smještenih u srebreničkoj “zaštićenoj zoni” u južnom dijelu enklave padaju jedan za drugim usljed napredovanja snaga bosanskih Srba. Neki od nizozemskih vojnika povukli su se u enklavu nakon što su njihovi položaji bili napadnuti, dok su se posade drugih posmatračkih punktova predale bosanskim Srbima. Istovremeno su se odbrambene snage ARBiH našle pod teškom vatrom i bile potisnute natrag prema gradu. Početkom jula 1995. godine iz niza izvještaja 28. divizije vidi se kako su snage ARBiH u enklavi hitno tražile deblokadu koridora za humanitarnu pomoć.
Do večeri 9. jula 1995. godine Drinski korpus VRS prodro je četiri kilometra u dubinu enklave, zaustavivši se samo jedan kilometar ispred grada Srebrenice. Kasno 9. jula 1995. godine, ohrabren tim vojnim uspjehom i iznenađujućim izostankom otpora bosanskih Muslimana, kao i nepostojanjem reakcije međunarodne zajednice, Radovan Karadžić je izdao novo naređenje, kojim je Drinskom korpusu VRS dao zeleno svjetlo da zauzme grad Srebrenicu.
Ujutro 10. jula 1995. situacija u samoj Srebrenici je bila napeta. Stanovnici, od kojih su neki bili naoružani, preplavili su ulice grada. Drinski korpus je 10. i 11. jula 1995. godine izvršio granatiranje Srebrenice, koje je bilo sračunato na to da zastraši muslimansko stanovništvo i da ga istjera iz grada Srebrenice, a time i s tog područja.
Pukovnik Karemans, komandant trupa Holandskog bataljona u Srebrenici, slao je hitne zahtjeve kojima je tražio vazdušnu podršku NATO-a za odbranu grada, no nikakva pomoć nije stigla do otprilike 14.30 sati 11. jula 1995. godine, kada je NATO bombardovao tenkove VRS koji su se primicali gradu. Avioni NATO-a pokušali su bombardovati i artiljerijske položaje VRS iznad grada, ali su tu operaciju prekinuli zbog slabe vidljivosti.
Kako se stanje u Srebrenici sve više pogoršavalo na hiljade muslimanskih stanovnika Srebrenice pobjeglo je u Potočare, tražeći zaštitu u bazi Ujedinjenih nacija (UN), pa se do večeri 11. jula 1995. godine tu okupilo oko 20 000 do 25 000 izbjeglica. Njih nekoliko hiljada je ušlo u samu bazu UN-a, dok su se drugi smjestili po obližnjim fabrikama i poljima. Bilo je vrlo malo hrane i vode, a julske vrućine su bile nesnosne.
Pripadnici VRS zauzeli su Srebrenicu 11. jula 1995. godine. Napad na Srebrenicu se nastavio i nakon pada Srebrenice i njime je pogođeno oko 40 000 ljudi koji su u vrijeme napada živjeli u toj enklavi. Ovaj napad je bez sumnje bio usmjeren protiv civilng stanovništva bosanskih Muslimana. Procijenjeni broj pripadnika ARBiH se kretao oko 1000 do 4000 vojnika. Ovaj broj vojnika nije bio toliki da bi uticao na civilni karakter stanovništva, budući da su ogromnu većinu ljudi u samoj enklavi činili civili.
Kasno poslijepodne 11. jula 1995. godine general Ratko Mladić, u pratnji general-majora Milenka Živanovića, komandanta Drinskog korpusa, generala Radislava Krstića, zamjenika komandanta i načelnika štaba Drinskog korpusa i drugih oficira VRS, trijumfalno je prošetao praznim ulicama Srebrenice.
U hotelu “Fontana” u Srebrenici, na sastancima s predstavnicima muslimanskog naroda i predstavnicima UN, održanim 11. i 12. jula 1995. godine general Mladić je pokušao da ishodi predaju snaga ARBiH na području bivše enklave. Na sastanku 12. jula 1995. general Mladić je kazao da će među svim vojno sposobnim muškarcima iz mase u Potočarima biti izvršena provjera da bi se ustanovilo ima li među njima ratnih zločinaca. Planovi da se iz enklave odvezu civili bosanski Muslimani postali su kristalno jasni na drugom sastanku.
U Potočarima se 12. i 13. jula 1995. godine nalazio i niz srpskih snaga koje nisu bile dio Drinskog korpusa. Prisutni su bili oficiri iz Glavnog štaba VRS, koji su bili podređeni direktno generalu Mladiću.
Drinski korpus je odigrao značajnu ulogu u obezbjeđivanju autobusa i drugih vozila korištenih za odvoženje muslimanskih žena, djece i staraca iz baze u Potočarima 12. i 13. jula 1995. godine te u nabavci goriva potrebnog za provođenje tog zadatka. Oficiri komande Drinskog korpusa i jedinice korpusa su 12. i 13. jula 1995. godine bili u Potočarima i nadgledali odvoženje muslimanskih civila s tog područja. Žene, djeca i starci potrpani su 12. i 13. jula 1995. godine u autobuse i pod kontrolom snaga VRS odvezeni su iz Potočara na teritoriju pod kontrolom bosanskih Muslimana u blizini Kladnja. General Krstić se 12. jula 1995. godine rano poslijepodne zadržao jedan ili dva sata u Potočarima, gdje je s ostalim oficirima VRS, uključujući i generala Mladića, nadgledao odvoženje žena, djece i staraca, bosanskih Muslimana iz Potočara. Kada su vojnici UN-a 14. jula 1995. godine obišli Srebrenicu, kazali su da u gradu nisu pronašli niti jednog živog bosanskog Muslimana.
Kada su se žene, djeca i starci počeli ukrcavati u Potočarima u autobuse, vojnici bosanski Srbi sistematski su izdvajali vojno sposobne muškarce koji su se u gužvi pokušali ukrcati u te autobuse. Neki vojnici su udarali i vrijeđali žene, djecu i starce dok su se ukrcavali u autobuse. Svjedoci su izjavljivali da su autobusi bili pretrpani i da je bilo neizdrživo vruće. Kada su autobusi sa ženama, djecom i starcima krenuli na sjever prema teritoriji pod kontrolom bosanskih Muslimana, putem su ih zaustavljali pripadnici VRS i MUP-a i ponovo pretresali tražeći muškarce. Odvoženje muslimanskog civilnog stanovništva iz Potočara dovršeno je uveče 13. jula 1995. godine do 20.00 sati. Napuštanje područja nekadašnje enklave od strane muslimanskih civila iz Srebrenice, koji su autobusima 12. i 13. jula 1995. odvezeni iz Potočara, nije bio rezultat njihovog slobodnog izbora.
Pripadnici VRS i MUP-a su 12. i 13. jula 1995. godine u Potočarima odvajali sve muškarce Muslimane od 16 do otprilike 60 ili 70 godina od njihovih porodica. Muškarci bosanski Muslimani su upućivani u “bijelu kuću” pored štaba UNPROFOR-a. Oni su morali ostaviti pasoše i lične karte ispred “bijele kuće”. Kasnije, nakon što su svi muslimanski civili otišli iz Potočara spaljene su hrpe ličnih stvari, uključujući i lične karte, oduzete muškarcima Muslimanima.
Od poslijepodneva 12. jula 1995. godine pa tokom cijelog 13. jula 1995. godine muškarci koji su bili zatočeni u “bijeloj kući” ukrcavani su u zasebne autobuse, a ne u one u kojima su bile žene, djeca i starci, i iz baze u Potočarima odvođeni na mjesta zatočenja u Bratunac.
Do večeri 11. jula 1995. godine 10 000 do 15 000 izbjeglica bosanskih Muslimana se okupilo blizu sela Jaglići i Šušnjari. Oko 19.00 sati dana 11. jula 1995. godine komanda 28. divizije ARBiH je stigla iz Srebrenice u Šušnjare, nakon čega su ljudi počeli da se okupljaju u Šušnjarima. Istog dana oko 22.00 sata, “komanda divizije”, zajedno s opštinskim vlastima bosanskih Muslimana u Srebrenici, uključujući i Ramiza Bećirovića koji je bio načelnik Štaba 28. divizije ARBiH i zamjenjivao njenog komandanta Nasera Orića, donesena je odluka da se krene u koloni prema području pod kontrolom ARBiH na sjeveru, u Tuzlu. Na čelu kolone su bile jedinice 28. divizije ARBiH. Oko ponoći 11. jula 1995. godine kolona se počela kretati na liniji Konjević-Polje – Bratunac, što je značilo probijanje kroz položaje VRS i prelazak preko područja Bratunac – Konjević Polje – Nova Kasaba.
Dana 12. jula 1995. godine na kolonu je otvorena žestoka vatra. Oružane snage bosanskih Srba, među kojima je bilo mnogo jedinica MUP-a koje su patrolirale putem između Kravice i Konjević-Polja i između Konjević-Polja i Nove Kasabe otvorile su vatru na kolonu uz primjenu artiljerijskog oružja, mitraljeza i ručnih bombi.
Dana 13. jula 1995. pripadnici VRS su dali ultimatum Muslimanima u šumi, koji su se kretali iz pravca Bratunca ka Konjević-Polju da se predaju ili da budu ubijeni, nakon čega se veliki broj Muslimana predao. Na nekim mjestima su postavljene zasjede, a na drugima su bosanski Srbi pozivali ljude iz šume, nagovarajući ih da se predaju. Dva glavna pravca duž kojih su pripadnici VRS 13. jula zarobili velike grupe Muslimana iz kolone ili su im se oni predali, bila su put Bratunac – Konjević Polje i put Nova Kasaba – Konjević Polje.
Autobusi koje je nabavio Drinski korpus korišteni su za prevoz zarobljenih Muslimana na mjesta zatočenja i pogubljenja.
U periodu od 12. do 17. jula 1995. godine pripadnici Drinskog korpusa i njemu potčinjenih brigada pretraživali su područje kako bi zarobili muškarce iz kolone. U periodu od 12. do 18. jula 1995. godine brigade Drinskog korpusa, a posebno Bratunačka i Zvornička brigada bile su angažovane u borbenim dejstvima protiv kolone Muslimana koja se nastojala probiti na teritoriju pod kontrolom bosanskih Muslimana.
Jedinice MUP-a su bile prisutne u Potočarima i takođe razmještene duž ceste Bratunac – Konjević-Polje gdje su 13. jula učestvovale u blokiranju kolone i zarobljavanju velikog broja Muslimana iz nje.
Veliku ulogu u borbenim aktivnostima imao je MUP RS. Civilna policija Republike Srpske bila je dio MUP-a. U julu 1995. godine vršilac dužnosti ministra unutrašnjih poslova bio je Tomislav Kovač. Civilna policija bila je organizovana u dva odjeljenja: redovne policijske snage i specijalna brigada policije. Specijalna brigada policije (SBP) je bila direktno podređena kabinetu ministra. Dok je SBP bila zasebno formirana borbena jedinica, PJP se sastojao od pripadnika redovnog sastava policije, koji su bili organizovani za potrebe izvršenja borbenih zadataka. PJP su bile dio centara javne bezbjednosti (CJB) na regionalnom nivou i popunjavane su policajcima iz lokalnih stanica javne bezbjednosti (SJB). U ratno vrijeme MUP je kontrolisao i SBP i PJP preko Štaba policijskih snaga MUP-a. Štab SBP je bio u Janji. U julu 1995. godine komandant SBP je bio Goran Sarić, a Ljubomir Borovčanin je bio zamjenik komandanta SBP. Na podrinjskom području PJP-e su bile organizovane u CJB koji se nalazio u Zvorniku i na čijem čelu je bio Dragomir Vasić. Zamjenik načelnika CJB u Zvorniku je bio Mendeljev Đurić zvani Mane. SJB podređene CJB Zvornik nalazile su se u Zvorniku, Bratuncu, Skelanima, Milićima, Vlasenici i Šekovićima. CJB Zvornik je imao šest četa PJP.
Brigada Specijalne policije sastojala se otprilike od devet odreda, uključujući i 2. odred iz Šekovića kojim je komandovao Miloš Stupar i Centar za obuku na Jahorini, kojim je komandovao Duško Jević. U Centru za obuku na planini Jahorini nalazili su se policajci-pripravnici, regruti koji su završavali vojni rok u MUP-u i uhvaćeni dezerteri, raspoređeni tamo radi obuke. Na Jahorini su formirane dvije čete kojima su komandovali redovni pripadnici SBP: prvom četom je komandovao Mendeljev Đurić zvani Mane, a drugom četom je komandovao Neđo Ikonić. Njihov neposredni pretpostavljeni je bio Duško Jević. Centri javne bezbjednosti (CJB) su koordinirali aktivnosti lokalnih stanica javne bezbjednosti (SJB), odnosno policijskih stanica na svom području.
U blizini mjesta Tišće na putu prema Kladnju skinuta su iz autobusa, kojima su prevožene žene i djeca iz Potočara, 22 muškarca, bosanska Muslimana i odvedena u školu u mjestu Luke, odakle su odvedeni u mjesto Mršiće gdje je ubijen 21 zatočenik, dok je jedan uspio da pobjegne.
Na jednom mjestu u dolini Cerske, uz neasfaltirani put udaljen oko tri kilometra od Konjević-Polja ubijeno je oko 150 muškaraca, bosanskih Muslimana.
Više od 1000 muškaraca bosanskih Muslimana iz kolone koji su bježali kroz šumu i bili zarobljeni i zatočeni na poljani kod mjesta Sandići, odvedeno je u skladište Zemljoradničke zadruge (ZZ) “Kravica” i tamo pogubljeno.
Oko 1000 zarobljenih muslimanskih civila koji su bili privremeno zatočeni u školi u Orahovcu je pogubljeno na obližnjoj livadi pored željezničke pruge.
Približno 1000 civila koji su bili zatočeni u Petkovcima je strijeljano na brani obližnjeg akumulacionog jezera.
Najmanje 500 zatočenika koji su pretodno bili zatočeni u Osnovnoj školi u Ročeviću strijeljano je na obali rijeke Drine u Kozluku.
Najmanje 1000 zatočenika je iz Osnovne škole u selu Pilica gdje su prethodno bili zatočeni prebačeno na Vojnu ekonomiju Branjevo, gdje su streljani.
U Domu kulture u centru sela Pilica zatvoreno je i pogubljeno najmanje 500 muslimanskih civila.
Pripadnici Vojske Republike Srpske kao i pripadnici MUP-a RS su izvršili genocid u Srebrenici.
Tomislav Kovač je bio komadant Štaba policijskih snaga MUP RS-a i zamjenik ministra i kasnije ministar MUP-a RS.
Tužilac: Ibro Bulić
Sudija za prethodno saslušanje: Halil Lagumdžija
Sud Bosne i Hercegovine potvrdio je dana 18. januara 2018. godine optužnicu protiv optuženog Tomislava Kovača, kojom se tereti da je počinio krivično djelo genocid.
Optužnica tereti optuženog Tomislava Kovača
– da je od 6. jula do 1. novembra 1995. godine, za vrijeme široko rasprostanjenog i sistematičnog napada usmjerenog protiv pripadnika muslimanskog civilnog stanovništva zaštićene UN-a Srebrenica i Žepa u toku kojeg su VRS i MUP RS izveli operaciju trajnog i prisilnog premještanja ukupnog muslimanskog civilnog stanovništva iz zaštićene zone UN-a Srebrenica i Žepa i operaciju hvatanja, zatvaranja, pogubljenja po prijekom postupku vojno sposobnih muškaraca i mladića Muslimana iz enklave Srebrenica, te operacije sakrivanja dokaza o pogubljenju tako što su posmrtni ostaci žrtava ekshumirani iz primarnih masovnih grobnica i ponovno ukopani u neobilježene sekundarne masovne grobnice. Tomislav Kovač, kao komadant Štaba policijskih snaga MUP RS-a i zamjenik ministra i ministar MUP RS-a sa svim ovlaštenjima ministra MUP-a, djelujući individualno i u dogovoru sa drugim učesnicima udruženog zločinačkog poduhvata, koji su imali namjeru i zajednički cilj da djelimično istrijebe grupu muslimanskog naroda enklave Srebrenica prisilnim premještanjem oko 40 000 žena, djece i staraca i pogubljenjima po kratkom postupku oko 8 000 muškaraca i mladića Muslimana, svjestan činjenice da se njegovo ponašanje i postupci odvijaju u okviru rasprostranjenog ili sistematskog napada usmjerenog na prisilno preseljenje civilnog muslimanskog stanovništva i masovne likvidacije muškaraca Muslimana, što će rezultirati djelimičnim uništenjem grupe muslimanskog stanovništva zaštićene UN zone Srebrenica,
– preduzimao aktivnosti na planiranju, pripremi, podržavanju, pomaganju i izvršenju krivičnih djela pobliže opisanih u optužnici, čime je dao značajan doprinos ostvarivanju zajedničkog cilja. Optužnica je potvrđena bez vraćanja na doradu Tužilaštvu Bosne i Hercegovine.
– Policijske jedinice pod Kovačevom kontrolom bile su uključene u zarobljavanje muškaraca i dječaka, u transport i u masovna pogubljenja na više lokacija, uključujući skladište Zemljoradničke zadruge Kravica, Cersku, Dom kulture u Pilici, ekonomiju Branjevo, lokacije u Sandićima i Konjević Polju.
Kovača optužnica potvrđena pred Sudom Bosne i Hercegovine 18. januara 2018. tereti ga da je komandovao policijskim snagama koje su sudjelovale u genocidu u Srebrenici. Optužnica ga tereti da je 10. jula 1995. godine naredio da se dio snaga Ministarstva unutrašnjih poslova RS izdvoji kao samostalna jedinica i uputi u rejon Srebrenice.
Optuženi Kovač se tereti da je počinio kazneno djelo genocid iz člana 171, tačka a) i b) Kaznenog zakona BiH, u vezi s članom 180, stavak 1 i članom 29 KZ BiH.
Optuženi je nedostupan organima krivičnog gonjenja BiH.
Optužnica će optuženom Tomislavu Kovaču biti uručena putem međunarodne pravne pomoći, jer se optuženi nalazi u Republici Srbiji.
| https://detektor.ba/2019/06/12/tomislav-kovac-optuzio-ljubisu-bearu-za-masakr-u-kravici/
Tomislav Kovač optužio Ljubišu Bearu za masakr u Kravici Svjedočeći na suđenju u Beogradu, nekadašnji komandant Štaba policijskih snaga Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske (MUP RS) Tomislav Kovač je rekao da je načelnik bezbjednosti Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ljubiša Beara odgovoran za ubistva u hangaru u Kravici počinjena u julu 1995. godine. Autor: 12. juna 2019. | 15:12 Kovač, koji je u BiH optužen za genocid u Srebrenici, dao je u Beogradu iskaz na suđenju osmorici bivših pripadnika MUP-a RS-a i kazao da Bearu smatra odgovornim za ubistva preko 1.000 Bošnjaka u Kravici. “Beara je bio okidač kako bi ovaj proces ubijanja počeo… On je bio osoba koja je mogla to zaustaviti”, rekao je Kovač. Kovač je svjedočio na suđenju Nedeljku Milidragoviću, Aleksi Golijaninu, Milivoju Batinici, Aleksandru Dačeviću, Bori Miletiću, Jovanu Petroviću, Dragomiru Paroviću i Vidosavu Vasiću, koji su optuženi da su organizovali i učestvovali u strijeljanju više od 1.300 bošnjačkih civila u poljoprivrednom skladištu u selu Kravica blizu Srebrenice u julu 1995. godine. Kako je Kovač kazao, Bošnjaci su ubili jednog od pripadnika specijalne policije MUP-a RS-a nakon što je izvjesni Milan Lukić – koji je bio podređen Beari – počeo pucati na njih. “To je bio razlog zbog kojeg su Muslimani napali tog policajca, zato što je na njih pucano… To je već utvrđeno”, izjavio je Kovač i dodao da je ubistvo srpskog policajca bilo okidač za masakr. “Kada su zarobljenici ubili tog vojnika, onda su srpski policajci tako brutalno odgovorili da su mnogi za to osuđeni u Haagu i u Sarajevu”, rekao je on. Kovač je ubistva u Kravici nazvao incidentom, pojasnivši da nije bilo predumišljaja da se zarobljenici ubiju. Dodao je da su Bošnjaci u hangaru u Kravici bili ratni zarobljenici, a ne civili. Prema Kovaču, optuženi nisu bili u Kravici u vrijeme masakra. Tužilaštvo BiH je 2018. godine optužilo Kovača da je učestvovao u udruženom zločinačkom poduhvatu s namjerom i ciljem da se grupa bošnjačkog naroda u enklavi Srebrenica istrijebi prisilnim premještanjem oko 40.000 žena, djece i staraca i pogubljenjima po kratkom postupku oko 8.000 muškaraca i mladića. S obzirom da se nalazi u Srbiji, Kovač nije dostupan Tužilaštvu BiH, a Srbija nije preuzela njegovo krivično gonjenje. Ljubiša Beara je 2015. osuđen na doživotni zatvor zbog učešća u genocidu u Srebrenicu. Preminuo je 2017. godine.
Bili smo na srbijanskim adresama odbjeglih ratnih zločinaca: Kornjača nije sam, našli smo ih još Piše: Avdo Avdić 23. avgust 2021. Selo Čurug je smješteno u općini Žabalj, u Vojvodini. Čim prođete tablu, vidjet ćete velike silose i mlin. Na kapiji preduzeća nas uljudno dočekuju i kažu da je gospodin Tomislav Kovač upravo sjeo u svog Mercedesa beogradskih tablica. Njegovo lice nije nepoznato, čest je gost PINK i Hapy televizije. Plus je “lice s potjernice”. Tomislav Kovač tokom razgovora s novinarom Istrage “Kada smo se sreli u krugu njegove fabrike u Čurugu, Kovač je, za razliku od doktora Kornjače, bio vrlo učtiv. Primio nas je u svoju kancelariju i pristao na intervju. “Zašto ne idete u BiH”, pitamo ga. “A zašto bih išao?, uzvraća Kovač pa nastavlja: “Mislio sam otići u Sarajevo u vezi sa ovom optužnicom za genocid, ali sam čuo da mi nešto spremaju i za Ilidžu i sada neću”. Ubijeđen je da nema nikakvu odgovornost za Srebrenicu. Podsjećamo ga na njegov dokument broj 64-95 od 10.07.1995. godine kojim je, faktički, naredio angažman zloglasnih Škorpiona na teritoriji BiH. “Sve naredbe koje su izdate za Srebrenicu, nijedna nije potpisana od mene. U moje ime ih je potpisivao, da ne poverujete, Radovan Karadžić, a neke je potpisao dežurni inspektor”, pravda se Kovač. Nataša Kandić, direktorica Fonda za humanitarno pravo koja je aktivno, kao zastupnica žrtava, učestvovala u predmetu Škorpioni, kaže da je Kovač bio svjedok na suđenju. “Sve i da sam ga potpisao”, reći će nam kasnije u razgovoru Tomislav Kovač, “nisam ja komandovao tom jedinicom. Ona je prepotčinjena vojnim strukturama”. Ali ako je čist, pitamo ga, zbog čega se, onda, Kovač ne predaje pravosuđu BiH koje je za njim raspisalo međunarodnu potjernicu. “Ne vjerujem im”, objasnit će. Srbijanskim vlastima vjeruje. MUP Republike Srbije ga, kaže, nikad nije priveo kako bi, formalno, bila pokrenuta procedura za njegovo izručenje BiH. U Srbiji se bavi biznisom i gotovanjem na Happy TV.
https://www.slobodnaevropa.org/a/tomislav-kovac-srebrenica-genocid-srbija-fhp/33474936.html 15. juli/srpanj, 2025. Poziv Srbiji da istraži ratnog ministra Republike Srpske zbog genocida Tomislav Kovač kao svedok odbrane na suđenju Radovanu Karadžiću u Haškom tribunalu, 1. novembar 2013. Nevladin Fond za humanitarno (FHP) pozvao je Tužilaštvo u Srbiji da pokrene istragu protiv ratnog ministra policije Republike Srpske (RS) Tomislava Kovača, koji je za vlasti u Beogradu slobodan čovek, uprkos optužnici Bosne i Hercegovine za genocid. FHP je u Dosijeu o Kovaču, koji je predstavljen 15. jula, izneo brojne sudski utvrđene činjenice, dokaze i dokumente koji govore o njegovoj ulozi u prisilnom premeštanju i masovnim streljanjima Bošnjaka iz Srebrenice. “U Dosijeu je opisano nekoliko masovnih streljanja, među kojima je najobimnije ono koje se dogodilo na Zemljoradničkoj zadruzi u selu Kravica u kojem su zatočenike mahom pogubili pripadnici policijskih snaga”, rekla je na predstavljanju Dosijea istraživačica FHP-a Katarina Maruna. “Brojni su dokazi da se Kovač nalazio i na terenu”: Istraživačica Fonda za humanitarno pravo Katarina Maruna na predstavljanju Dosijea: Tomislav Kovač u Beogradu, 15. jul 2025. Prema sopstvenom, ali i svedočenju drugih pripadnika policije, Kovač je 14. jula bio u selu Kravica gde je ubijeno više od hiljadu civila. “Dok su trajala pokopavanja posmrtnih ostataka žrtava, on je prolazio pored Zemljoradničke zadruge (u Kravici) i pričao sa pripadnicima policije koji su u ovom zločinu učestvovali, a pre svega sa Nedeljkom Milidragovićem”, rekla je Maruna. Milidragović je jedan od osmorice optuženih kojima se pred Višim sudom u Beogradu sudi za masovna ubistva u Kravici. Suđenje, koje je počelo 2016, je i dalje u fazi dokaznog postupka, a svi okrivljeni se brane sa slobode. Šta kažu tužilaštva u Srbiji i BiH? Tužilaštvo za ratne zločine Srbije nije odgovorilo na pitanje Radija Slobodna Evropa (RSE) zbog čega protiv Tomislava Kovača nije pokrenuta istraga. FHP je to tražio još 2006. godine. “Početkom ove godine od Tužilaštva smo dobili zvaničnu informaciju da se protiv Kovača ne vodi nikakva istraga. I to je jedini odgovor koji smo dobili”, rekla je Katarina Maruna. U međuvremenu, optužnicu protiv nekada prvog čoveka policije RS-a je 2017. podiglo Tužilaštvo BiH. Tereti ga da je kontrolisao snage koje su učestvovale u genocidu. Policija je, kako se navodi u optužnici, sprovela i operacije sakrivanja dokaza o pogubljenju, jer su posmrtni ostaci žrtava ekshumirani iz primarnih masovnih grobnica i ponovno ukopani u neobeležene sekundarne masovne grobnice. Kovač je 2016. svedočio na suđenju petorici bivših pripadnika snaga bosanskih Srba u Sarajevu putem video linka iz Beograda. Negirao je da je policija RS-a učestvovala u zločinima u Srebrenici. Pred Haškim tribunalom bio je svedok odbrane na suđenju ratnom lideru RS-a Radovanu Karadžiću, koji je uz vojnog komandanta Ratka Mladića, osuđen na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida i ratnih zločina u BiH. Sudsko veće je zaključilo da Kovač nije verodostojan svedok jer “nepodudarnosti, pa čak i ratobornost koju je na mahove ispoljavao tokom svedočenja, potiču od njegovih napora da minimizira svoje učešće u događajima u Srebrenici”. Gde je i šta radi Tomislav Kovač? “Živi u Beogradu kao slobodan čovek i vlasnik je uspešnog biznisa”, navodi Katarina Maruna iz FHP-a. Kovač, koji ima dvojno državljanstvo Srbije i BiH, jedan je mnogih koji su u Srbiji našli utočište od krivičnog gonjenja u susednoj zemlji jer Beograd ne izručuje svoje državljane optužene za ratne zločine. Čest je gost televizija sa nacionalnom frekvencijom gde negira da su “Srbi učestvovali u zločinu u Srebrenici”, ali i komentariše “aktuelna pitanja”, od ruske invazije na Ukrajinu i rata u Gazi, do “mogućnosti izbijanja trećeg svetskog rata”. U aprilu 2023. govorio je na konferenciji o opsadi Sarajeva u Beogradu sa koje je poručeno da je opsada “medijska i politička laž”. U martu 2024. u Domu Vojske Srbije je uz državne zvaničnike prisustvovao promociji knjige o “ratnom putu” Specijalne brigade policije, čiji su pripadnici učestvovali u genocidu. Snage Vojske RS ubile su u Srebrenici i okolini 8.372 muškaraca i dečaka nesrpske nacionalnosti. Uz presudu Međunarodnog suda pravde u Hagu kojom je 2007. potvrđeno da se u Srebrenici dogodio genocid, Haški tribunal osudio je za zločine u zaštićenoj zoni Ujedinjenih nacija 16 osoba, od kojih sedam za zločin genocida. Tomislav Kovač je prethodno, 10. jula 1995, naredio da se deo snaga Ministarstva unutrašnjih poslova RS izdvoji kao samostalna jedinica i uputi u rejon Srebrenice. Od 12. jula, uz Kovačevo znanje, pripadnici policije su zajedno sa Vojskom RS-a učestvovali u prisilnom premeštanju civila iz baze pod zaštitom Ujedinjenih nacija i odvajanju i zarobljavanju muškaraca, navodi se u Dosijeu. “Postoje brojni dokazi da se Kovač nalazio i na terenu. Dok su trajala masovna streljanja zatočenika, gotovo svakodnevno se sastajao sa vojnim i političkim rukovodstvom Republike Srpske”, rekla je Maruna.
|