Simo Zarić
Simo Zarić zvani Šolaja je rođen 25. jula 1948. godine u selu Trnjak Zorice u opštini Odžak. Godine 1979. je diplomirao ekonomiju na Ekonomskom fakultetu u Brčkom. Od 1969. do 1985. godine je radio u tri različita preduzeća, s izuzetkom perioda od 1975. do 1979. godine, kada je bio načelnik SUP-a u Bosanskom Šamcu. Godine 1985. je radio kao viši inspektor u Službi državne bezbjednosti (SDB) pri dobojskom Centru službi bezbjednosti. Zatim ga je Ministarstvo unutrašnjih poslova postavilo za šefa odjeljenja SDB-a u Modriči, koje je pokrivalo opštine Modriču, Odžak i Bosanski Šamac. Godine 1986. je postao šef SDB-a u Modriči. Na toj poziciji je ostao do 1. septembra 1991. godine, kada se penzionisao. Simo Zarić se u oktobru 1991. godine priključio Socijaldemokratskoj partiji (SDP), a od 1993. godine je bio član SDP-a Republike Srpske. Od 1. januara 1992. godine do 31. avgusta 1992. godine je organizovao i vodio jedinicu TO, poznatu kao Četvrti odred, kasnije nazvanu Peti bataljon druge posavske brigade. Aktivno se bavio sportom i izvođenjem narodne muzike. Bio je pomoćnik komandanta za obavještajni rad, izviđanje, moral i informisanje u Četvrtom odredu, načelnik Službe nacionalne bezbjednosti u Bosanskom Šamcu od 29. aprila 1992. do 19. maja 1992. godine i zamjenik predsjednika Građanskog savjeta u Odžaku.
U Bosanskom Šamcu je 29. februara 1992. godine konstituisana Skupština srpskog naroda opštine Bosanski Šamac. Iako Statut opštine Šamac predviđa da je opština Šamac opština srpskog naroda i drugih građana koji u njoj žive, samoproglašena srpska opština koncentrisala je vlast isključivo u srpskim rukama i nesrbi nisu mogli da učestvuju u vlasti kao izabrani predstavnici, premda su većinu u opštini činili nesrbi. Krizni štab bio je obavezan da djeluje u skladu sa zakonom, pa tako i s “Izvodom iz uputstva za rad kriznih štabova srpskog naroda u opštinama”. Krizni štab je djelovao po zakonima Republike Srpske. Dana 17. aprila 1992. godine srpske vojne snage iz Bosne i Hercegovine i drugih dijelova bivše Jugoslavije silom su preuzele kontrolu nad Bosanskim Šamcem, nakon čega su Srbi objavili da su dotadašnje opštinske vlasti u opštini zamijenjene „Srpskom opštinom Bosanski Šamac“. Događaji koji su se odigrali u opštinama Bosanski Šamac od 17. aprila 1992. godine do 31. decembra 1993. godine predstavljali su sistematski napad na civilno stanovništvo. Bilo je to nasilno preuzimanje vlasti u Bosanskom Šamcu od strane pripadnika paravojske i srpske policije, te progon i deportacija koji su potom uslijedili protiv nesrpskih civila. Tokom gore pomenutog razdoblja u Republici Bosni i Hercegovini vladalo je stanje oružanog sukoba. Nakon preuzimanja vlasti u opštini Bosanski Šamac 17. aprila 1992. godine te tokom cijele 1992. godine, vršena su hapšenja širokih razmjera Muslimana i Hrvata u opštini od strane lokalne srpske policije i paravojske iz Srbije. Krizni štab je 21. jula 1992. godine donio odluku kojom je opštinski Krizni štab preimenovan u Ratno predsjedništvo. Simo Zarić je bio pomoćnik komandanta za obavještajne poslove, izviđanje, moral i informisanje u 4. odredu, načelnik za nacionalnu bezbjednosti u Bosanskom Šamcu od 29. aprila 1992. do 19. maja 1992. i pomoćnik predsjednika Civilnog savjeta u opštini Odžak. Bio je podređen komandantu Antiću i Maksimu Simeunoviću, načelniku za obavještajne i bezbjednosne poslove 17. taktičke grupe. Tadašnji događaji, uključujući zatvaranje Posavskog koridora, dolazak paravojnih grupa i koncentrisanje velikog broja brigada VRS na malom prostoru, svakodnevno su dovodili do incidenata: most na rijeci Savi je miniran, električni vodovi su bili pokidani, miniran je kiosk Hrvata Grge Zubaka, zaplijenjena vikendica Hasana i Mirsade Čeribašić i mnogi drugi. Dana 6. marta 1992. godine Bosna i Hercegovina je proglasila nezavisnost.
PROGONI
Događaji koji su se odigrali u opštinama Bosanski Šamac i Odžak između 17. aprila 1992. i 31. decembra 1993. predstavljali su rasprostranjeni i sistematski napad na civilno stanovništvo. Taj napad obuhvatao je nasilno preuzimanje vlasti u Bosanskom Šamcu od strane pripadnika paravojske i srpske policije, te progon i deportacije koji su uslijedili protiv nesrpskih civila. Neki pripadnici 17. taktičke grupe JNA su 17. aprila 1992. bili prisutni u gradu Bosanskom Šamcu. U ranim jutarnjim časovima 17. aprila 1992. godine, pripadnici paravojnih snaga i srpske policije zauzeli su policijsku stanicu i druge ključne objekte u gradu. Prije 17. aprila 1992. godine u opštini je živjelo otprilike oko 17 000 bosanskih Hrvata i bosanskih Muslimana od ukupno oko 33 000 stanovnika. Nakon što su srpske snage preuzele silom vlast u opštini, većina nesrpskog stanovništva je izbjegla ili je bila primorana da napusti to područje. U maju 1995. godine od 17 000 stanovnika Hrvata i Muslimana ostalo ih je u Bosanskom Šamcu manje od 300. Oko 13. jula 1992. godine Prvi krajiški korpus vojske bosanskih Srba silom je preuzeo komandu i nad opštinom Odžak. Prije jula 1992. godine u opštini Odžak je živjelo oko 22 500 bosanskih Hrvata i bosanskih Muslimana od ukupno oko 30 000 stanovnika. Gotovo cjelokupno nesrpsko stanovništvo je ili napustilo Odžak ili su bili prisiljeni da ga napuste. Nakon što su srpske paravojne snage i srpska policija zauzele vitalne objekte u gradu, objavljeno je da je osnovan Krizni štab Srpske opštine Bosanski Šamac. Nakon nasilnog preuzimanja vlasti u opštini Odžak, srpski Krizni štab u Bosanskom Šamcu preuzeo je kontrolu nad upravom opštine. Naređeno je da se prikupi oružje od stanovništva. Oružje je prikupljano uglavnom od hrvatskih i muslimanskih civila. Oružje su prikupljali pripadnici 4. odreda, ali i pripadnici policije i paravojnih jedinica koji su pritom ulazili u kuće i vršili hapšenja ljudi. Vojnici su se 17. i 18. aprila vozili gradom i preko megafona ljudima naređivali da predaju oružje. Isto tako, na Radio Šamcu su emitovane poruke građanima da predaju oružje. Nakon zauzimanja Bosanskog Šamca 17. aprila 1992. godine bosanski Hrvati, bosanski Muslimani i ostali nesrbi su bili izloženi hapšenju. Odvođeni sz iz svojih domova, pozivani telefonom, naređivano im je je da dođu u SUP na razgovor, nakon čega su bili uhapšeni. Hapšenja su nastavljena i u maju 1992. godine, te tokom čitave 1992. godine. Neki od uhapšenih odvođeni na druga mjesta na području opštine Bosanski Šamac, kao što su mjesta Crkvina i Zasavica. Pripadnici 4. odreda nisu vršili hapšenja u Bosanskom Šamcu. Krizni štab je bio nadležan da razmjenjuje ljude koji su se nalazili u pritvoru i da ih zadrži sve do razmjene. Krizni štab je znao za masovno hapšenje oko 300 muslimanskih i hrvatskih civila i njihovo zatočenje u školama u Bosanskom Šamcu, kao i za hapšenja u Crkvini i Zasavici. Simo Zarić je za stavljanje hrvatskih građana u izolaciju u Crkvini saznao na dva načina. Vidio je kako okupljaju ljude, ukrcavaju ih u kamione i odvoze ih u Crkvinu. To se događalo ispred njegove zgrade. Drugi način na koji je saznao za njihovu izolaciju bio je kada je vidio odluku Kriznog štaba o smještanju Hrvata u izolaciju u SUP-u. Kopija te odluke nalazila se u kancelariji Stevana Todorovića, a imali su je i ljudi koji su radili u istražnom odjelu, odnosno Miloš Savić i Vladimir Šarkanović. Ljudi su hapšeni bez ikakvih optužbi protiv njih. Oni nisu znali zbog čega su bili uhapšeni. Simo Zarić je kontaktirao potpukovnika Stevana Nikolića i zamolio ga da učini sve što može kako bi zatočenike izvukao iz ”pakla“. Izjavio je da je jedan muškarac ubijen bez ikakvog razloga, te da je imao saznanja da su ljudi izloženi svim vrstama mučenja i zlostavljanja. Osim toga, zgrada u kojoj su se nalazili nije bila bezbjedna. Potpukovnik Stevan Nikolić je potom kontaktirao kapetana Petrovića koji je prije bio oficir za bezbjednost u 17. taktičkoj grupi i u garnizonu u Brčkom i dogovorili su se da ljude premjeste u kasarnu JNA u Brčkom. Potpukovnik Stevan Nikolić je potom o tome obavijestio Simu Zarića. To je izvršeno 26. aprila 1992, tako što su zatočenici uz pomoć Makse Simeunovića, Save Čančarevića i Mihajla Topolovca ukrcani u kamione. Simo Zarić je insistirao da se premještanje izvrši odmah, jer je znao da je Lugar izašao na kafu. Nakon što su zatočenici napustili TO, Simo Zarić je odmah otišao bojeći se da će se Stevan Todorović vratiti s policijom i “šarenima”. Mihajlo Topolovac je svjedočio da je od Save Čančarevića primio spisak zatočenika. Uzeo je spisak i sa Simom Zarićem otišao u TO. Na spisku je bilo oko 50 zatočenika koje su prozvali i ukrcali u kamion za Brčko. Spisak su sastavili komandant stanice javne bezbjednosti Savo Čančarević i Mihajlo Topolovac. Među zatočenicima koji su prebačeni u Brčko bili su Osman Jašarević, dr. Ante, dr. Keljačić, Franjo Barukčić, Dragan Lukač, Sulejman Tihić i Grga Zubak. Simo Zarić je bio uvjeren da se s nesrpskim stanovništvom opštine Bosanski Šamac ne postupa primjereno i zbog toga je izvršio premještanje.
Simo Zarić nekoliko minuta nakon ubistva Ante Brandića zvanog Dikan koji je ubijen u zgradi Teritorijalne odbrane telefonom je pozvao Blagoja Simića da ga obavijesti o tom događaju i o namjeri da odmah stupi u kontakt sa svojim komandantom. Za pokolj u Crkvini Simo Zarić je čuo od policajca na raskršću na putu ka Crkvini, u noći između 8. i 9. maja 1992. godine. Zarić je o ubistvima u Crkvini obavijestio Blagoja Simića, a Maksima Simeunovića je nazvao 9. maja 1992. telefonom i obavijestio ga o događajima od prethodne noći. Krizni štab je na nekoliko sjednica raspravljao o ovom zločinu i osudio ga i to je bilo sve. U vezi s pokoljem nije data čak ni zvanična izjava niti je proglašen dan žalosti. Simo Zarić je u Stanici javne bezbjednosti, na stolu Stevana Todorovića vidio odluku koja je usvojena 15. maja 1992. u kojoj se kaže: “na teritoriji Srpske opštine Bosanski Šamac privode se u izolaciju svi pripadnici hrvatskog naroda i raspoređuju na vitalne objekte u gradu i selima”. U preambuli odluke navodi se da ju je donio Krizni štab Srpske opštine Bosanski Šamac.
Simo Zarić je prva dva mjeseca radio u SUP-u kao kriminalistički inspektor. Vodio je istrage, uzimao izjave i davao sugestije. Učestvovao je u procesu hapšenja.
Simo Zarić nije osporio da je znao za zlostavljanje i život u nehumanim uslovima nesrpskih civila u SUP-u i drugim zatočeničkim centrima u Bosanskom Šamcu. Svjedočio je da su mnoge zatočene Muslimane i Hrvate u Bosanskom Šamcu tukli i mučili dok su bili u zatočeništvu, te da su ta premlaćivanja i mučenja bila progon budući da je razlog okrutnog i nečovječnog postupanja bila njihova nacionalna pripadnost. Simo Zarić je ispitivao premlaćene nesrpske zatočenike. On nije sudjelovao u premlaćivanjima. Ljudi su bili zatočeni u nehumanim uslovima, a razlog tome je bila njihova nacionalna pripadnost. Prisiljavani su da pjevaju srpske pjesme iz diskriminatornih razloga što je bio čin poniženja. Simo Zarić je pomagao i podržavao udruženi zločinački poduhvat protivpravnog hapšenja i zatočavanja kao djela progona. Na svom položaju pomoćnika komandanta 4. odreda za obavještajni rad, izviđanje, moral i informisanje, on je bio odgovoran za obavljanje informativnih razgovora s nekim od zatočenih u zgradi SUP-a u Brčkom. S obzirom na svoju ulogu u ispitivanju pritvorenika, Simo Zarić je često dolazio u zatočeničke objekte, uključujući SUP, TO i Brčko, gdje je vidio zatočenike i uslove u kojima su držani. Imao je priliku vidjeti kako pripadnici policije i paravojnih snaga, te vojnici JNA, protivpravno hapse i zatočavaju ljude u ove objekte. Simo Zarić je vodio ispitivanja nesrpskih zatvorenika, koji su bili podvrgnuti premlaćivanju. On nije učestvovao u premlaćivanju, ali je njegovo učešće u ispitivanju predstavljalo podršku za počinioce maltretiranja. Iz ovih razloga Simo Zarić bitno doprinio surovom i nečovječnom postupanju s nesrbima zatvorenim u zatočeničkim objektima u Bosanskom Šamcu.
Iako Simo Zarić nije bio zadužen za zatočeničke objekte u Bosanskom Šamcu, bila su mu bez sumnje poznata hapšenja, zatočavanje i nehumano postupanje prema nesrpskim civilima u zatočeničkim objektima u Bosanskom Šamcu. Zatočenički objekti u Bosanskom Šamcu su funkcionisali od aprila 1992. godine sve dok u jesen 1992. nisu zatvoreni odlukom Andrije Bjeloševića, načelnika Regionalnog centra za bezbjednost u Doboju. Prvih dana po izbijanju rata u Bosanskom Šamcu ljudi su bili zatvarani u zatočeničke objekte u opštini Bosanski Šamac i na drugim mjestima uključujući SUP, TO, osnovnu i srednju školu, Zasavicu, Crkvinu, Brčko i Bijeljinu. Stotine nesrba, uključujući žene i djecu, Muslimane i Hrvate, držani su u zatočeničkim centrima. U TO-u i osnovnoj školi bilo je oko 50 osoba, dok je u srednjoj školi bilo oko 300 osoba. Sve osobe koje su ostale u SUP-u, TO-u i školama prebačene su u Batković, u sabirni centar koji je držala vojska. Zatočenike su u TO-u držali pod stražom u nekoliko prostorija, jednoj velikoj i jednoj maloj, te u prostoriji koju su nazivali spremištem. Zatočenički centri bili puni ljudi koji nisu posjedovali oružje i koji nisu bili na spiskovima onih koji su pripadali paravojnim jedinicama.
Bosanski Hrvati i bosanski Muslimani su bili uhapšeni prvih dana nakon zauzimanja Bosanskog Šamca i zatočeni u SUP-u što je nastavljeno u maju, junu i julu 1992. godine. Pored njih u SUP-u su bili zatočeni i neki pripadnici 4. odreda. Simo Zarić je na osnovu naređenja koje je dobio od potpukovnika Stevana Nikolića trebalo da ode tamo i oslobodi pripadnike 4. odreda zatočene u SUP-u. Po dolasku u SUP, vidio je imena 30-40 tamo zatočenih ljudi od kojih su šestorica ili sedmorica bili pripadnici 4. odreda, a ostalo su bili bosanski Hrvati i bosanski Muslimani.
Simo Zarić je učestvovao u planiranju i izdavanju naređenja za hapšenje civila hrvatske i muslimanske nacionalnosti. Osman Jašarević je izjavio da je optužbe protiv mnogih koji su uhapšeni inicirao Simo Zarić. Kemal Bobić je svjedočio da ga je 23. maja 1992. posjetio Naser Sejdić u pratnji još dvojice i rekao da je Simo Zarić naredio da ide u zgradu SUP-a na “informativni razgovor”. Kemal Mehinović je svjedočio da su ga 27. maja 1992. u njegovom domu uhapsila četvorica policajaca. Dok je bio zatočen u SUP-u, bio je prisutan kad su prozivali zatočenike i rekli im da ih čeka Simo Zarić. Simo Zarić je bio u SUP-u, u uniformi i naoružan “škorpionom”.
Svjedoci su vidjeli Simu Zarića u TO-u i SUP-u. Neki su svjedočili da su ga u SUP-u vidjeli samo jednom, drugi da je dolazio svaka dva-tri dana, dok su treći tvrdili da je dolazio često.
Sulejman Tihić je svjedočio da ni protiv jednog zatočenika u Brčkom, prebačenog u aprilu 1992. iz Bosanskog Šamca, nije službeno bila podignuta optužnica i nije im rečeno zbog čega su uhapšeni i zatočeni. Međutim, Simo Zarić je o nekima od njih, uključujući Sulejmana Tihića i Dragana Lukača, govorio kao o “političkim zatvorenicima.” Sulejman Tihić je bio podvrgnut brojnim ispitivanjima, ali jedino je na onom koje je vršio Simo Zarić vođen zapisnik. Simo Zarić ga je ispitivao u SUP-u. Ispitivanje je trajalo 6 ili 7 sati, jer je neprestano zvonio telefon, a bilo je i drugih prekida. “Razgovor” je vođen s ciljem da ga se nakon toga oslobodi, Lazar Stanišić, Vladimir Šarkanović i Simo Zarić su mu rekli da će se to desiti. Simo Zarić je svjedočio da je “specijalac” zvani Laki, prekinuo njegov razgovor sa Sulejmanom Tihićem, rekavši da Stevan Todorović, Crni i “još jedan čovjek” traže da dođe do njih, a kad se nakon toga vratio u sobu za razgovor, zatekao je Sulejmana Tihića premlaćenog. Sulejman Tihić mu je rekao da ga je premlatio Laki.
Tokom zatočenja nesrpskih civila ispitivanje je vršio Simo Zarić i drugi, uključujući načelnika policije, Stevana Todorovića, druge istražitelje u SUP-u, Simu Božića, Miloša Savića, Vladimira Šarkanovića, Vladu Stanišića, komandira policije Savu Čančarevića i pripadnike specijalnih jedinica iz Srbije uključujući Lugara, Lakija, Nešu i Crnog. Ispitivanja su često vršena u SUP-u. Nesrbe su dovodili na ispitivanje iz drugih zatočeničkih objekata, TO, osnovne i srednje škole u Bosanskom Šamcu, a ispitivanja su vršena i u kasarnama u Brčkom, Bijeljini i u Crkvini. Ispitivanja bi obično uslijedila odmah nakon hapšenja.
Simo Zarić je koristio kancelariju na drugom spratu zgrade SUP-a i tu je vršio ispitivanja, uzimao izjave i predlagao da se određeni ljudi pritvore i ispituju. Prvih dana Simo Zarić je dosta često u SUP-u ispitivao osumnjičene bosanske Muslimane i bosanske Hrvate. Simo Zarić je bio ovlašten da ljude iz pritvora odvodi na drugo mjesto radi ispitivanja. Među ljudima koje je Simo Zarić odvodio bili su svjedok Q, Pavo Dragičević i oko 40 zatočenika koje je odveo u Brčko.
Simo Zarić tokom informativnih razgovora i uzimanja izjava od zatočenih osoba nije primjenjivao silu ili prijetnje. Ibrahim Salkić je svjedočio o raznim prijetnjama i premlaćivanjima tokom ispitivanja u SUP-u u aprilu 1992. i kasnije; međutim, kad je bio prisutan Simo Zarić, njega i druge zatočenike nisu tukli. Simo Zarić je nakratko ušao u prostoriju za razgovor, pogledao ga (bio je obliven krvlju, a odjeća mu je bila skorena od krvi), razgovarao sa sudijama i istražiteljima i izašao.
Svjedok N je svjedočio da ga Simo Zarić u kasarni u Brčkom nije ispitivao ništa konkretno jer su se dobro poznavali. “Ćaskanje” je trajalo 30 minuta i uglavnom je govorio Simo Zarić. Rekao je Simi Zariću da se nada da će ga izvući i poštedjeti onog šta proživljava. Simo Zarić ga je prekinuo i rekao mu da bi mu ono što je rekao u mjesnoj zajednici o tome kako tri nacionalne grupe rade i patroliraju zajedno moglo pomoći i spasiti ga. Pričao mu je o nogometu i hrabrio ga da pokuša da izdrži jer će to prestati. Nije ga ispitivao o povredama. Svjedok N se ne sjeća da li je uzeta izjava.
Grupa od oko 47 zatočenika, Muslimana i Hrvata, koja je bila zatočena u TO-u u Bosanskom Šamcu, krajem aprila 1992. prebačena u kasarnu JNA u Brčkom i tamo zatočena. Do premještanja je došlo zbog toga što je Simo Zarić kontaktirao potpukovnika Stevana Nikolića. Potpukovnik Stevan Nikolić je potom kontaktirao kapetana Petrovića i s njim dogovorio to premještanje, nakon čega su zatočenici, uz pomoć Makse Simeunovića, Save Čančarevića i Mihajla Topolovca, ukrcani na kamione i odvezeni u kasarnu JNA u Brčkom. U kasarni su ih čuvali vojnici JNA. Tu grupu zatočenika su tamo držali sve do izbijanja sukoba u Brčkom 1. ili 2. maja 1992. Potom su ukrcani u autobus i premješteni u Bijeljinu.
Jedna kategorija uhapšenih civila, bile su žene, djeca i starije osobe, odvedene iz svojih domova i dovedene u Zasavicu. Nakon bijega nesrba iz Bosanskog Šamca preko rijeke Save u Hrvatsku, koncem juna 1992. godine, došla je srpska policija i vojska i odvela njihove porodice u Zasavicu. Vojni kamioni su išli od kuće do kuće i kupili bosanske Muslimane i bosanske Hrvate, žene, djecu i starije osobe. Ta hapšenja su nastavljena u avgustu i septembru 1992. Grupe hrvatskih civila, uključujući žene, djecu i starce, bile uhapšene u gradu Bosanskom Šamcu otprilike sredinom maja 1992. i odvedene u Crkvinu. Grupe zatočenika držane su i u Zasavici i Crkvini ili su premještane u druge zatočeničke centre u BiH uključujući Brčko i Bijeljinu. Hapšenja grupa žena, djece i starijih osoba, kasnije zatočenih u Zasavici i Crkvini, bila su samovoljna i bez ikakvog zakonskog osnova. Bili su uhapšeni zbog toga što su nesrbi, a ne zbog toga što je postojala osnovana sumnja da su počinili krivična djela ili zbog njihove bezbjednosti. Druga kategorija uhapšenih odnosi se na osobe koje su uhapšene u svojim domovima i odvedene u SUP i TO u Bosanskom Šamcu.
Hasan Subašić je svjedočio da su mu, kada je u maju 1992. bio zatočen u osnovnoj školi, stražari rekli da je pokupljeno oko 500 Hrvata i ukrcano na autobuse te da su bili “u nekoj izolaciji”. Simo Zarić je saznao za izolovanje građana hrvatske nacionalnosti u Crkvini. Vidio je kako kupe ljude, ukrcavaju ih u kamione i odvode u Crkvinu. To se desilo pred njegovom zgradom. Osim toga je vidio u SUP-u kopiju odluke Kriznog štaba o izolaciji Hrvata. Ljude su držali u Omladinskom domu u selu Crkvina otprilike četiri ili pet dana. Simo Zarić je od njih čuo da su potom vraćeni kućama, a neke muškarce su izolovali u fiskulturnim salama osnovne i srednje škole u Bosanskom Šamcu. Zatočenici su iz TO-a u Bosanskom Šamcu prebačeni u kasarnu JNA u Brčkom nakon ubistva zatočenika Ante Brandića zvanog Dikan u TO-u, 26. aprila 1992. godine.
Činjenica da su neke zatočenike ispitivali, a da ih nisu tukli, kada ih je, na primjer, ispitivao Simo Zarić, te da su mogli pročitati svoje izjave prije nego što su ih potpisali, ne mijenja činjenicu da su ispitivanja vođena pod prisilom, budući da je jasno da su zatočenike držali u
okolnostima prinude, zaključane u objektima koje su čuvali naoružani vojnici i policija i okružene nasiljem koje je uključivalo mučenje i premlaćivanje.
Nakon preuzimanja Odžaka, Savo Popović, član Kriznog štaba u Bosanskom Šamcu, bio je predsjednik Civilnog savjeta, a Simo Zarić je bio njegov zamjenik.
PRETPRETRESNI POSTUPAK
Simo Zarić je privremeno pušten na slobodu od 19. aprila 2000. do 3. septembra 2001.
OPTUŽNICA PROTIV SIME ZARIĆA
Optuženi Simo Zarić Tadić, zajedno s Blagojem Simićem i Miroslavom Tadićem je prvobitno, u Prvoj optužnici podignutoj protiv njih 21. jula 1995. godine, bio okrivljen zajedno s još tri osobe-Slobodanom Miljkovićem, Milanom Simićem i Stevanom Todorovićem. Optužnicu je potvrdio Richard J. Goldstone, tužilac Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ). Prva optužnica je pretrpjela četiri izmjene i u toku tog perioda postupci protiv optuženih Slobodana Miljkovića, Milana Simića i Stevana Todorovića odvojeni su od postupaka protiv Miroslava Tadića, Blagoja Simića i Sime Zarića. Nakon smrti Slobodana Miljkovića 7. avgusta 1998. godine optužnica protiv njega je povučena. Druga izmijenjena optužnica je potvrđena 11. decembra 1998. godine, treća izmijenjena optužnica, 24. aprila 2001. godine i četvrta izmijenjena optužnica, 9. januara 2002. godine. Peta optužnica koja tereti Blagoja Simića, Miroslava Tadića i Simu Zarića za zločine protiv čovječnosti podnesena je 30. maja 2002. godine.
Tačke optužnice:
Datum predaje: 24. februar 1998. godine
Prebačen u MKSJ 25. februara 1998. godine
Prvo stupanje pred Sud: 26. februar 1998. godine
Broj dana u sudnici – 234
Broj svjedoka optužbe – 43
Broj svjedoka odbrane – 35
Broj svjedoka koje je pozvalo
Pretresno vijeće – 1
Broj dokaznih predmeta optužbe – 190
Broj dokaznih predmeta odbrane – 56
| PRVOSTEPENOM PRESUDOM OD 17. OKTOBRA 2003. GODINE SIMO ZARIĆ JE OSUĐEN NA 6 GODINA ZATVORA
– Simo Zarić je bio aktivni pripadnik 4. odreda. Konkretno, Simo Zarić je učestvovao u osnivanju odreda i javno ga branio. Iako nije utvrđeno da su pripadnici 4. odreda bili učesnici u udruženom zločinačkom poduhvatu, taj je odred bio podređen 17. taktičkoj grupi koja je aktivno učestvovala u događajima koji predstavljaju osnovu udruženog zločinačkog poduhvata.Bio je aktivan u razmjenama nesrpskih civila i pritom je bio svjestan činjenice da njegovi postupci mogu dovesti do trajnog raseljavanja tih nesrpskih civila. – Ispitivao je premlaćene nesrpske zatvorenike. Vodio je ispitivanja zatočenika za koje je znao da su bili podvrgnuti brutalnom zlostavljanju. – Njegovo učestvovanje u ispitivanjima je značajno uticalo na zlostavljanje nesrpskih civila. – Simo Zarić je bio svjestan progona nesrpskih civila. On je znao da zatvorenici u Bosanskom Šamcu koji su raseljeni nisu Srbi po nacionalnosti i znao je da se oni hapse i drže u zatočeništvu i da se s njima u zatočeničkim objektima u Bosanskom Šamcu postupa surovo i nehumano. – Simo Zarić snosi krivičnu odgovornost kao pomagač i podržavalac u progonima kroz deportacije.
Pretresno vijeće proglašava Simu Zarića krivim zbog toga što je pomagao i podržavao više kažnjivih radnji koje su djela u osnovi progona počinjenog u okviru udruženog zločinačkog poduhvata. Simo Zarić je i sam priznao da je u Bosanskom Šamcu postojala kampanja progona bosanskih Muslimana i Hrvata. Ponašanje Sime Zarića doseže nivo značajnog učestvovanja u toj kampanji.
|
Dana 21. januara 2004. godine odobreno mu je prijevremeno puštanje na slobodu koje je stupilo na snagu 28. januara 2004. godine.
Osuđeni ratni zločinac Simo Zarić izabran za zamjenika načelnika Bosanskog Šamca!
Odbornici Skupštine opštine Šamac izabrali su danas osuđenog ratnog zločinca Simu Zarića za zamjenika načelnika ove opštine. Načelnik opštine Šamac Savo Minić rekao je da je duboko uvjeren da će Simo Zarić ovu funkciju obavljati u skladu sa svim aktivnostima radnog menadžmenta ove opštine i da će u cijelosti odgovoriti obavezama, na zadovoljstvo svih građana opštine Šamac. Zločinac Zarić, koji je do sada obavljao funkciju koordinatora opštinske administrativne službe, izrazio je zadovoljstvo zbog izbora na ovu funkciju.
– Izbor za zamjenika načelnika znači da ću i dalje biti u funkciji izvršavanja zadataka od opšteg interesa za građane ove opštine i za politiku koju vodi opštinska administracija. Ubijeđen sam da ću opravdati povjerenje koje mi je ukazano – rekao je zločinac Zarić.
– Politiku koju budemo zajedno dogovorili u kabinetu načelnika provodiću dosljedno i pravedno, uvažavajući moralne i ljudske principe i poštenje kao bitan faktor u svemu – rekao je Zarić.
Odbornici su izabrali zamjenika načelnika opštine Šamac nakon više od godinu dana.
Osuđeni ratni zločinac Simo Zarić izabran za zamjenika načelnika Bosanskog Šamca!
Ratni zločinac iz Bosanskog Šamca Simo Zarić, tokom svog šestogodišnjeg boravka u Hagu, napisao je knjigu “Na haškom raspeću”, pisao je pjesme i pročitao više od 500 knjiga.
Kemal Mehinović je svjedočio da su “tokom tih razgovora” vrata prostorije u kojoj se u SUP-u vršilo ispitivanje bila otvorena tako da je mogao čuti kako Simo Zarić kaže jednom dežurnom oficiru u hodniku da nastavi s premlaćivanjem. Kroz vrata je vidio Simu Zarića koji je bio u uniformi i naoružan “škorpionom”. Bilo je oko 17:30 sati i još dosta dnevnog svjetla tako da je mogao da ga dobro vidi. Tokom unakrsnog ispitivanja je izjavio da nije rekao da je vidio Simu Zarića kako silazi stepenicama, već da ga je vidio s policajcem u hodniku. Mogao je čuti kako Simo Zarić razgovara s drugim policajcem i kako, gledajući prema njemu, tom policajcu kaže da ga treba premlatiti. Bio je siguran da je to on, budući da je glas Sime Zarića bio “hrapaviji” od ostalih. Čim je otišao, ušli su policajci i premlatili ga.
Tokom razgovora Simo Zarić je Muhamedu Bičiću omogućio da detaljno pročita izjavu prije nego što je potpiše. Simo Zarić je glasno diktirao izjavu. U trenutku potpisivanja nije imao nikakve primjedbe na tekst izjave. Nije bilo nikakvih prijetnji i nije upotrebljena sila. Muhamed Bičić je svjedočio da je njegov razgovor sa Simom Zarićem trajao oko pola sata. Vođen je u atmosferi normalne komunikacije i diskusije i niko ga tokom razgovora nije tukao. Za vrijeme razgovora je plakao, a Simo Zarić ga je pitao da li može pomoći njemu i njegovom bratu i da li hoće da se vrati u Šamac. Odgovorio je da želi da ide tamo gdje mu je rodbina i gdje nema rata. Ne sjeća se da li je Simo Zarić odgovorio. Za vrijeme razgovora se osjećao veoma poniženim i niko ga nije pitao o njegovom fizičkom stanju i zbog čega je sav krvav. Potpisao je svoju izjavu. Čak i da ju je pročitao odnosno da mu je data mogućnost da je pročita, stanje u kojem se nalazio nije mu dopuštalo njeno razumijevanje.
Svjedokinja G je svjedočila kako je, dok se nalazila u jednoj prostoriji u SUPu, čula ispitivanje iz susjedne prostorije gdje je neko viknuo: “Gdje je taj ustaša postavio minska polja?” I “Dilistu” su izveli iz prostorije, a kad se vratila rekli su joj da su je ispitivali Dragan Đorđević i Simo Zarić i da su bili “vrlo korektni”. Dilistu su ispitivali nakon što je dobila 80 udaraca.
Hasan Bičić je objasnio da je ispitivanje koje je vršio Simo Zarić tokom njegovog zatočenja u kasarni u Brčkom imalo više karakter normalnog razgovora i da mu je bilo dopušteno da na taj način i odgovara. Rekao je da je Simo Zarić ispitivanje i uzimanje izjave vodio na vrlo korektan način. Simo Zarić je otkucao izjavu na pisaćoj mašini. Upoznali su ga sa sadržajem i detaljima izjave i on ju je potpisao. Tokom davanja izjave vjerojatno je bilo očito da je premlaćen i potvrdio je da je na sebi imao istu krvavu odjeću koju je nosio u Bosanskom Šamcu. Davanje izjave trajalo je između 15 minuta i pola sata, nakon čega je vraćen u ćeliju. Izjavu Simi Zariću nije dao dobrovoljno, nego je morao da je dadne, kao i sve prethodne izjave. Međutim, tokom tog razgovora niko ga nije tukao.
Sulejman Tihić je svjedočio da su on, svjedok N, Omer Nalić i Izet Izetbegović 29. aprila 1992., u kancelariji Sime Zarića, morali učestvovati u razgovoru s novinarom TV Novi Sad. Simo Zarić je, po nalogu potpukovnika Nikolića, bio prisutan tokom čitavog razgovora i takođe je odgovarao na pitanja. Sulejman Tihić je svjedočio da na razgovor nije išao dobrovoljno, da su njegovi odgovori bili suprotni njegovim uvjerenjima i da mu je Stevan Todorović rekao da kaže da ga srpska policija nije tukla. Prije razgovora je zatočenicima bilo dopušteno da se presvuku. Izet Izetbegović je svjedočio da je bio prisiljen učestvovati u tom razgovoru i da je taj razgovor održan pod prisilom, prijetnjom i prinudom. Morao je nositi sunčane naočale kako se ne bi vidjele njegove masnice i izjavio je da su naoružani stražari s bajonetima stajali pred vratima.